Reportajen Silvino Freitas
Sekretaria Estadu Igualidade (SEI) hamutuk ho Ministeriu Finansa (MF) realiza forum dialogu ba deklarasaun orsamentu 2026 neebe responde ba jeneru, hodi rona lina ministerial sira neebe implementa politika inkluzaun tuir komitmentu politika nasiona no internasional ba asuntu inkluzivu no senssivel ba jeneru.
SEI Elvina Souza Carvalho dehan, forum dialogu orsamentu sensivel ba jeneru nee atu bele rona lina ministeirais sira neebe aloka orsamentu ba inkluzivu no sensivel ba jeneru, nunee iha lina ministeriu sira hotu iha nia planu no komitmentu internasional no nasional lubuk ida nunee lina ministeriu sira neebe relevante iha obrigasaun atu investe ba implementasaun politika sira, nunee durante nee governu halo ninia servisu hodi aloka orsamentu ba politika jeneru nasional no internasional sira.
“deklarasaun ida ohin nee ba orsamentu sensivel ba jeneru hahu husi 2026 ba too oin maibe sei iha dokumentu sira neebe maka sai husi ministeriu finansa neebe reflete investimentu bai ha orsamentu sensivel ba jeneru” dehan SEI Elvina Souza Carvalho iha salaun auditorium ministra finansa aitarak-laran, (19/02).
Nia dehan tan, iha tinan ida nee SEI sei iha ninia planu rasik hanesan ministeriu sira seluk atu implementa asaun annual neebe dadaun nee iha hodi halo emproderamentu feto ba politika ekonomia halo advokasia ba politika liuliu lei sira neebe inkluzivu nunee bele iha revizaun ba lei sira hanesan dadaun nee halo ona revizaun ba lei violensia domestika.
Visi-ministra finansa Regina de Jesus dehan, ministeriu finansa nia apoiu ba igualidade jeneru reflete duni oinsa ita aprezenta no aloka rekursu orsamental sira hanesan parte ida husi prosesu orsamentu annual, nunee iha tinan 2026 governu aloka orsamentu liu milaun 33 dolares amerikanu ba atividade sira neebe atu hadia igualidade jeneru no empoderamentu nunee esforsu orsamental hirak nee fornese mekanizmu ida neebe diak no komunika ho transparensia governu nia komprimisiu neebe as tebes ba igualidade jeneru no dezenvolvimentu inkluzivu.
“nuudar governu iha kompremitidu atu garante katak prosesu nee kontinua evolui no hadia iha tinan hirak oin mai, liuliu iha analiza ba progressu inkluzaun, ministra finansa haree katak lina ministeriais xave sira agora komesa produz dadaun ona relatoriu annual neebe reflete iha sira nia alokasaun espesifika hodi promove inkluzaun iha sira nia programa” dehan Visi-ministra finansa Regina de Jesus iha salaun ministra finansa aitarak-laran Dili, (19/02).
Nia dehan tan, ministeriu finsansa institusionaliza ona orsamentu sensivel ba jeneru iha nucleu enkuadramentu jestaun finansa publika nuudar instrument jestaun bazeia ba rezultadu, aprosimasaun refere atu dezena hodi hametin desizaun bazeia ba evidensia hametin responsabilidade ba rezultadu sira no hadia kredibilidade orsamentu nunee husi desizaun refere laos atu asegura deit alokasaun orsamentu maibe orsamentu neebe aloka ho justu no ekuitativu atu hatan ba nesesidade oinoin husi feto mane labarik-feto ho mane sira iha nasaun nia laran.









