Reportajen David da Costa
Polemika ba rekrutamentu kadetes foun Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) nian, semana oin governu sei simu rezultadu ou rekomendasaun husi komisaun Monitorizasaun no Fiskalizasaun, ne’ebe halo verifikasaun no revizaun kle’an ba faze hotu-hotu hosi prosesu selesaun nian.
Ministru Interiór (MI) Francisco da Costa Guterres, hatete, kadetes foun sira ne’e hatene gal ae, rezolusaun governu foin lalais fo sai tiha ona, governu kria hela komisaun indepedente ida husi nasional no Internasional, atu halo verfikasaun, tanba ne’e kadetes foun sira la bele ansi.
Husik komisaun sira halo sira nian servisu, Komisaun maka sei fó sai rezultadu mai iha governu. Governu mos agora hein hela rezultadu husi komisaun. Atu nune’e governu foti dezisaun tuir rekomendasaun ne’ebe maka iha.
“Ne’ebe ha’u hanoin ita boot sira hatene karik, komisaun sira nia servisu la’o naruk ona, sira mos asesu dokumentu hotu ona, ne’ebe sira iha loron hira nia laran ne’e, sira sei hakerek sira nia relatoriu ikus para semana oin sira propoin mai iha governu, para depois governu foti dezisaun tuir rekomendasaun ne’ebe maka sira fó,” dehan Ministru Interiór (MI) Francisco da Costa Guterres ba jornalista sira iha palasiu Governu, kuarta 18/03.
Tanba ne’e husu ba kadetes foun Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) sira hotu hakarak sai polisia tenke iha disiplina uituan, hodi hein dezisaun sira ne’e. hein rekomendasaun husi komisaun, para depois governu foti dezisaun tuir rekomendasaun husi komisaun fó ne’e.
Nia haktuir, kadetes foun PNTL ba iha estrada halo manifestasaun sei la resolve problema, tanba governu hatene tiha sira nia ezisensia, uluk sira reklama ona ne’e, ida ne’e maka governu kria komisaun atu halo verfikasaun, no servisu seidauk hotu foin iha klaran, sira mai tan fali halo manefestasaun, sira laiha baze legal ida tanba rezultadu seidauk iha.
Labele hasoru ho kadetes foun sira, tanba agora ne’e komisaun sira halo hela verefikasaun, atu hasoru kadetes foun ne’e atu ko’alia saida, serake komisaun halo hela nia servisu rezultadu mos seidauk iha.
“Ha’u labele hasoru sira, tanba agora servisu komisaun nia, ha’u ba promote saida ba sira, agora komisaun servisu hela, ha’u labele adianta buat ruma, se la’e ha’u ba estraga servisu komisaun ninia, se lae ha’u iha konflitu interese ho komoisaun, tanba ne’e maka ha’u husik komisaun maka servisu, para komisaun sei hamosu rekomendasaun ne’ebe di’ak para ita bele resolve problema ne’e,” nia afirma.
Maibé kona-ba kadetes foun sira ne’ebe dehan balun veteranus ho Polisia nia oan, ne’ebe okupa iha numeru ki’ik hotu ne’e ida ne’e la vale ona, temi de’it maka numeru ki’ik, maibé ida ne’e la sura ona, atu liu ka la liu, ida ne’e suspende rezultadu temporariu tuir rezolusaun katak rai hela iha meza leten, komisaun maka sei deside hotu ida ne’e.
Maibé ikus mai maka komisaun sira idenfika katak kadetes foun ne’e balun polisia no veternaus nia oan, “Iha rekomendasaun mai ita tenke prosesa, no halo investigasaun tanba ita hotu iha lei nia okos, kuandu involve ita haruka ba iha Ministeiru Publiku para prosesa, ida ne’e maka nia prosesu ita hanorin malu iha ne’e,”.
Antes ne’e, iha loron kuarta 11 Fevereiru, governu liuhusi reuniauan Konsellu Ministru, aprova projetu rezolusaun Governu ne’ebe aprezenta husi Ministru Interior Francisco da Costa Guterres. kona-ba suspensaun temporaria no revizaun ba Konkursu Públiku Admisaun iha Kursu Formasaun ba Ajente Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL).
Tanba ne’e governu hakarak asegura transparensia, legalidade no kredibilidade iha prosesu rekrutamentu, hodi konsidera duvida no preokupasaun sira ne’ebe hato’o husi kandidatu sira no entidade oioin kona-ba kumprimentu ba rekezitu balun no regularidade iha faze konkursu nian. Ba ida ne’e, Rezolusaun Governu prevee suspensaun temporária ba konkursu no reforsa mekanizmu supervizaun no fiskalizasaun.
Desizaun ne’e mos determina atu halo re-estruturasaun ba Komisaun Monitorizasaun no Fiskalizasaun nian, liuhusi integra membru nasional no internasional independente sira nune’e mos halo revizaun kle’an ba faze hotu-hotu hosi prosesu selesaun nian, ho nia objetivu atu hatene loloos faktu no potensialmente adota medidas koretiva.
Ho prosedimentu ida ne’e, Governu iha intensaun atu hametin sidadaun sira nia konfiansa iha instituisaun publika no atu garante katak asesu ba Polisia Nasional Timor-Leste ne’e hala’o ho justu, imparsial no tuir lei.
