Home Notisia MCAE: Garante Uluk Merkadu Maka Halo Produsaun, La’o Hamutuk: Sedauk Iha Produtu...

MCAE: Garante Uluk Merkadu Maka Halo Produsaun, La’o Hamutuk: Sedauk Iha Produtu Natoon

1598
0
Agrikultor uza hela hand trator hodi fila rai. [Foto: Santy | 22.10.2021]

Reportajen Zevonia Vieira, Santina Lucia da Costa

Timor-Leste nia partisipasaun partisipa iha Expo Dubai 2021, atu promove produtu no sasán sira ne’ebe orijin husi Timor-Leste. Tuir esplikasaun husi Delegasaun Timor-Leste katak Expo Dubai nu’udar oportunidade diak, hodi Timor sai husi izolamentu, no promove produtu lokal sira no setór produtivu sira seluk.

Hamosu diskusaun públiku liu-liu iha sosial media ne’ebe hateten ho situasaun rai laran no setór produtivu sira ne’ebe iha produsaun boot, sedauk prontu atu partisipa iha expo Dubai.

Ba kestaun ida ne’e, liuhusi konferensia imprensa Neon Metin husu oinsá governu Timor-Leste bele garante produsaun rai laran sira, hodi bele investe no kompete iha merkadu internasionál, liu-liu café Timor, ne’ebe iha ameasa karik produsaun bele tun, tanba mudansa klimátika ne’ebe akontese dadauk?

Ba Neon Metin Xefe Delegasaun no nu’udar Ministru Koordenador ba Asuntu Ekonomiku, Joaquim Amaral hatán katak normalmente hanesan negósiu ida, ema garante uluk merkadu maka ema halo produsaun, se governu halo programa atu ezekuta, se governu la loke dalan ba iha kooperasaun, ba iha investimentu, investidór ne’e iha tiha ona rede merkadu tomak, para mais investidór internasionál nia sei la brani la’o dook se nia laiha rede ida di’ak.

“Ita presija duni hametin ita nia promosaun atu nune’e investedor sira, ema sira ne’ebé hakarak mai haree ita nia potensiál saida mak ita iha, laos de’it kafé, iha forum bisnis ita nia mina ho gas, bloku ne’ebé 18 ne’ebé ita identifika, agora lansa ona, ida ne’e mós ita submete hotu ba iha forum bisnis, forum komérsiu, forum emprezariál ne’ebé iha”, dehan Ministru Joaquim

Nia konklui katak, Timor fo informasaun konaba potensialidade ne’ebe Timor-Leste iha ba investedor sira iha rai liur, sira koñese Timor nia rikeza, hein katak sira bele mai esplora potensialidade sira ne’ebé iha, atu bele ajuda ita nia setór privadu,  sira dezenvolve, esplora riku sira ne’ebé iha, esplora kafé no laos de’it fa’an, maibé halo estenfikasaun  ba iha ita nia kafe sira, investe iha plantasaun kafé, kuda kafé, la’os ku’u de’it ona kafé, maibé ita mós komesa haree kuda kafé hanesan mós investimentu ida di’ak ba iha sustentabilidade kafé ne’e rasik.

Iha parte sorin Peskizador La’o Hamutuk, Mariano Ferreira hateten sosiedade sivíl kestiona expo Dubai 2020, tanba Timor-Leste seidauk iha produtu natoon atu fornese bainhira merkadu rai-li’ur hakarak husu atu importa.

Peskizador La’o Hamutuk ne’e dehan bainhira Parlamentu Nasionál aloka
orsamentu mais ou menus $2 milloens ba expo Dubai, sosiedade sivíl inklui
HASATIL, koligasaun agrikultura ho FONGTIL kestiona ida ne’e, tanba ita seidauk iha produtu ne’ebé natoon atu fornese bainhira merkadu rai li’ur hakarak husu atu importa.

“Ami hanoin katak, podia ita tau osan $2 milloens ne’e dezenvolve
ita nia agrikultura rai laran, prepara uluk ita nia kondisaun ke ita iha
produtu ona mak ba iha expo Dubai ka expo iha ne’ebé de’it, bainhira kompañia ka setór privadu sira hakarak ita nia produtu.”
dehan Mariano
Ferreira, iha edifísiu Permatil, Palapaso, 19/10.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here