Reportajen Estáijiariu Filomena Da Conceição
Diretora Servisu Apoiu Diagnóstiku no Thera Peutiku (DSADTP), Mingota Herculano dehan ohin loron ne’e selebra loron pasiente seguru, ne’ebé ho nia tema patient safety, medication safety, medication without harm. Maibé ai-moruk ne’ebè ema uza sei fó impaktu ba ema nia saude no ema nia isin hotu, tanba ne’e husu atu uza ai-moruk ho lolos tuir persepsaun moras ne’ebé iha.
“Ita hatene katak ita ai-moruk sira ne’e, ne’ebé mak ita uza fó impaktu ba ita nia saude, ita nia isin hotu. Tanba ne’e mak ita uza, wahira ai-moruk sira ne’e lolos tuir persepsaun, tuir moras ne’ebé ita iha ne’e impaktu mai ita di’ak, maibé ita uza la tuir nia aturan, ne’e mak nia rezultadu sei afeta ba ita nia orgaun seluk iha ita nia isin laran. Orgaun ne’ebé afeta makas maka ita nia aten, no ita nia stomak, ita nia fuan no ita nia rins. tanba ne’e husu ba maluk sira uza ai-moruk ho seguru tuir preskripsaun, tuir moras ne’ebé ita iha,”hateten Migota ba Jornalista sira, iha Hotel Novu-Turismo Lisidere, Segunda 17/10.
Nia alerta katak hola ai-moruk iha online ne’e perigu tebes tanba ne’e nia husu ba pasiente sira labele sosa arbiru ai- moruk online sira, tenke tuir tratamentu ne’ebè mak adekuadu. Maibe Iha moras balu presiza prevensaun, tratamentu ho tempu ne’ebe adekuadu tuir nia regra ne’ebe iha.
“Ita ne’e nu’udar pesoal saude ne’ebé iha hospital hasoru Kazu ne’ebe barak liu-liu ba medicina, kolega barak mak hola ai moruk iha online ne’e perigu tebtebes, ita boot sira la sadar katak ami iha hospital ha’u maske Diretora Apoiu Diagnostika maibe ha’u mos anastizista, Doutor ne’ebe bius iha sala operasaun ne’ebe haree katak dala barak malu sira mai iha ami ne’e tarde tiha ona, ita husu ba sira tanba sa ita boot sira mai tarde. Sira hatan dehan ami hemu tiha ona ai-moruk ne’ebe ami sosa iha online, masuk sira karik ema sosa ai moruk online ne’e hemu bele di’ak ema riku sira ne’e la mate tamba sa sira mate, tamba sira mos hanesan ita umanu ne’ebe moras ne’ebe lalikan fa’an ai moruk arbiru no lilikan fo esperansa” Nia esplika.
Iha fatin hanesan Ministra da Saude (MS), Dra. Odete Maria Freitas Belo hateten loron pasiente seguru ne’e hanesan loron importante ida ne’ebè kada tinan Ministeiru Saude sempre selebra iha loron 17 de Setembru maibé tanba médiku sira nia tempu de servisu no iha servisu administrasaun ruma mak atividade refere ohin mak foin realiza.
“Prontu hakarak atu hatete loron pasiente seguru, ai-moruk seguru ba pasiete sira ne’e ita selebra iha 17 de Setembru kada tinan, aktualmente MS selebra tiha 17 de Setembru iha tempu ne’ebé iha atividade lubuk ida mak halo ona tanba ho tempu, mediku sira nia tempu ba servisu, servisu administrasaun ruma entaun atividade balun ohin mak halo, no ohin sira halo workshoop ida ka seminariu ida kona-ba nafatin iha relasaun ho seguru ba pasiente no mós ai-moruk ne’ebé seguru ba pasiente.”tenik nia.
Nia esplika iha seminariu ne’e sei iha aprezentsaun husi médiku sira kona-ba médiku no infermerios sira nia papèl, depois sira mós koalia kona-ba oinsá halo jestaun ba pasiente sira ne’ebé moras iha hospitál banhira kuandu sira sofre ka sente moras ne’e, oinsá atu fó ai-moruk ba sira ì iha parezentasaun ne’ebé mak sei halo iha ohin ne’e.
Komemorasaun ne’e organiza husi Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV), no Organizasaun Munidial da Saude (OMS), hetan partisipasaun husi hospital regionàl lima no partisipantes relevantes sira.
