Home Notisia PN Aprova Lei Protesaun Direitu Labarik no Joven Iha Risku, Fokupers: Ne’e...

PN Aprova Lei Protesaun Direitu Labarik no Joven Iha Risku, Fokupers: Ne’e Sai Mata Dalan

957
0
Diretora Ezekutiva Fokupers, Maria Fatima Pereira Guterres. [Foto: Santy | 09.02.2023]

Reportajen Santina Lucia da Costa

Relasiona ho votu umanidade iha Parlamentu Nasional, hodi aprova lei Promosaun no Protesaun Direitu Labark ho Joven iha perigu nia laran.

Nune’e Fokupers hato’o apresiasaun ba deputadu/a sira ne’ebe aprova ona lei No. 29/V (3a), iha loron Tersa, 7 Fevereiru 2023, ho aprovasaun final global, total votus afavor 36, kontra 0 no abstensaun 0.

Ba jornalista sira Diretora Ezekutiva Fokupers, Maria Fatima Pereira Guterres hateten Fokupers fiar katak aprovasaun lei ida ne’e, sai nu’udar prezente furak liu ba labarik no foinsa’e sira iha perigu, no sai mós baze no mata-dalan ba organizasaun implementador sira ne’ebé servisu direita ba labarik sira iha terenu, iha kestaun ida ne’e mós Fokupers ne’ebé fó asisténsia integradu ba labarik vítima Violensia Bazeia ba Jeneru (VBJ) iha Uma-Mahon, no edukasaun sedu ba labarik iha Knua ba Labarik ne’ebe halao hamutuk ho parseiru sira.

“Ami nia agradese ho modu partikular ba Komisaun F, ne’ebé durante ne’e ho meius no mekanizmu oin-oin hodi nakfila ezbosu lei ne’e ba Projetu da Lei dezde inísiu tinan 2021, hafoin ezbosu lei ne’e kaduka ba periodu ruma. Komisaun F konsege halibur rekursu hotu ne’ebé iha liu husi diskusaun no konsultasaun ho parte interesade sira, husi instituisaun governu no sosiedade sivíl hodi akomoda ideia hotu, husi organizasaun sira ne’ebé servisu iha asuntu jeral labarik nian to’o área espesífiku, liuhusi prosesu diskusaun no konsultasaun.” Dehan Diretóra Ezekutiva Fokupers.

Iha tempu hanesan Fokupers mós kongratula estadu Timor-Leste tanba sai ona estadu membru ba Konvensaun kona-ba Direitu ba Ema ho Difisiensia, ne’ebé efetivu iha 17 Janeiru 2023, nu’udar estadu membru ba 185 hamutuk ho estadu membru sira seluk.

Nia dehan Ida ne’e demostra liuhusi komprimisu estadu Timor-Leste nian ba asuntu Ema ho Defisiensia, liuhusi Parlamentu Nasional nia votus, ne’ebé iha 4 Jullu 2022 hodi aprova Rezolusaun No.16/V(4O) ho Konvensaun Internasional kona-ba Direitu Ema ho Defisiensia, relasiona ho ratifikasaun ba Timor-Leste nia admisaun ba Konvensaun Internasional kona-ba Direitu Ema ho Difisiensia (CRPD) no Projetu Rezolusaun No. 17/V(4o) kona-ba Ratifikasaun ba Protokolu opsional ba CRPD ho total 45 votus unánious.

Nia hateten Ministériu relevante sira, bele konsidera asuntu rua ne’e iha sira nia planu anuál Ministériu nian ho orsamentu ne’ebé justu no refleta duni ba kondisaun real Timor-Leste nian, liu-liu ba Ministériu xave sira hanesan Ministériu Solidariedade Sosial, Ministériu Saúde, Ministériu Edukasaun, Ministériu Justisa, INDDICA, nst,  hodi nune’e deit mak ita bele atinji duni lema ODS, Labele husik Ema ida iha kotuk.

FOKUPES ho esperansa ba governu iha ona planu ne’ebé integradu hodi harii konstrusaun fíziku ne’ebé asesíbel ba Ema ho Defisiente, iha ona kondisaun ba Ema ho Defisiensia matan sira iha sentru votasaun atu sira ezérse duni sira nia direitu ho sira nia Liberdade no ho votu sekreta.

Nia hatutan Fokupers mós hein katak governu bele  kria kondisaun ba Inan-sira ne’ebé ho oan-ki’ik iha servisu fatin tanba laiha ema atu tau-matan iha Uma no ba Inan sira ne’ebé hafoin lisensa maternidade fulan 3 tenke fila ba servisu maibé iha nesesidade atu kontinua fo susu-ben eskluzivu ba bebe.

Alénde governu, Fokupers mós husu ba ajénsia ONU no parseiru dezenvolvimentu sira atu bele tulun governu no organizasaun implementadór sira husi sosiedade sivíl, ne’ebé sai auxiliar governu nian hodi servisu direita ba asuntu labarik no foinsa’e iha perigu iha terenu atu bele asegura misaun governu nian.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here