Home Notisia Workshop YSEALI Iha TL: Joven Husi ASEAN no TL Aprende no Promove...

Workshop YSEALI Iha TL: Joven Husi ASEAN no TL Aprende no Promove Merkadu Agronegosiu no Dijitál

412
0
Workshop YSEALI Iha Timor-Leste. [Foto: Adroaldo | 28.02.2023]

Reportajen Adroaldo “Saretukau”

Estadus Unidus Amérika (EUA) lansa workshop rejionál Inisiativa Lideransa Foinsa’e Sudeste Aziátiku ka Young Southeast Asia Leaders Initiative (YSEALI) direta ba dahuluk iha Timor-Leste ho tema “Advancing Agribusiness Digital Marketing Regional Workshop.”

Iha serimónia abertura, EUA nia Enkaregadu Negósiu, Tom Daley, iha nia diskursu hato’o ni-nia onra boot tebes hodi simu partisipante YSEALI 50 iha workshop rejionál ba dahuluk ne’ebé hala’o iha Timor-Leste ho inisiativa ba lideransa juventude Sudeste Aziátiku.

“YSEALI reprezenta lideransa foinsa’e sira balun ne’ebé di’ak liu no matenek liu hosi Sudeste Aziátiku no Estadus Unidus komprometidu atu apoia sira, enkuantu sira kontinua halo diferensa hodi rezolve dezafiu krítiku sira ne’ebé sei forma ita nia futuru,” hatete Enkaregadu Negósiu EUA, iha nia diskursu ne’ebé hala’o iha Otel Timor, Segunda-feira, 27/02.

Enkaregadu Negósiu Tom Daley mos hatete katak, hahú husi 2018, lideransa foinsa’e Timoroan liu 60 mak partisipa ona iha semináriu rejionál sira hanesan ne’e iha ASEAN laran tomak, no sira seluk mós partisipa ona iha programa interkámbiu iha Estadus Unidus.

“Sira dezenvolve koñesimentu, abilidade no rede ho sira nia kolega sira iha ASEAN no Estadus Unidus hodi halo diferensa ne’ebé pozitivu. Koneksaun pesoál no esperiénsia sira ne’ebé sira hetan durante sira nia moris tomak iha Sudeste Aziátiku ne’e importante tebes, liu-liu tanba Timor-Leste hakle’an liu tán ni-nia integrasaun iha rejiaun, inklui liu husi ASEAN,” dehan Tom Daley.

Iha fatin hanesan, Vise Diretor Gabinete Marítima Sudeste Aziátiku nian iha Departamentu Asuntus Ázia Leste no Pasífiku iha Ministériu Negósiu Estranjeiru, EUA, Margo Pogorzelski, iha ni-nia diskursu abertura dehan,

“YSEALI rekoñese Timor-Leste nu’udar parseiru ida importante tebes iha Sudeste Aziátiku no reflete Estadus Unidus Amérika nia apoiu ba Timor-Leste nia kontinuasaun integrasaun iha rejiaun ida ne’e, inklui liu husi ASEAN,” dehan Margo Pogorzelski.

“YSEALI nia delegadu sira entende katak dezafiu hirak ne’ebé hakat liu fronteira nasional, sira presiza koperasaun rejionál no solusaun koletiva. Seminiáriu ne’e hanesan ezemplu ida husi kompromisu Estadus Unidus nian atu apoia esforsu sira hodi identifika merkadu foun, diversifikadu sira no harii sistema ai-han ne’ebé inkluzivu, reziliente, produtivu no sustentável,” nia hatutan.

Nune’e mos Prezidente Repúblika, Ramos Horta, iha nia diskursu abertura hato’o ben-vindu mos ba partisipante sira hotu ba workshop ida ne’e. Prezidente Horta husu joven sira aproveita aktividade hirak ne’e tanba bele hasa’e nia koñesimentu no abilidade lideransa.

“Liu-liu joven sira (Timor-Leste) aprende hosi ASEAN, sira mos aprende hosi ita nia joven sira. Joven Timoroan sira iha kualidade, aprende rápidu i mos iha komitmentu para partisipa iha programa ida ne’e, nune’e mos forma lideransa.”

Prezidente Horta, husu ba joven Timoroan atu iha workshop ida ne’e, aproveita hodi halo ligasaun mos ho nasaun sira seluk hodi aprende ba malu.

“Buka aproveita inisiativa sira nune’e, primeiru halo amizade, koñese rai selu-seluk nia esperiénsia, ho amizade ho network mak ita bele aprende i sai hanesan embaixador boa vontade Timor nian. I aprende teknolojia foun konabá agrikultura, konabá marketing,” Prezidente Horta enkoraja partisipante joven Timoroan iha workshop YSEALI ne’e.

Semináriu ne’e halibur líder foinsa’e hamutuk 50 husi Timor-Leste no membru estadu ASEAN 10 ba semináriu loron haat hodi harii koñesimentu, abilidade, no rede serbisu hodi promove merkadu agronegósiu no merkadoria dijitál, hatan ba kestaun seguransa ai-han nian, promove emprendoderizmu, no haforsa integrasaun rejionál iha Sudeste Aziátiku.

Durante semináriu loron haat (4) ne’e, delegadu sira sei aprende liután konaba sistema ai-han ka alimentár iha rejiaun ne’e, analiza oportunidade negósiu emerjente sira, aproveita instrumentu dijital foun sira ba agronegósiu, kria estratéjia no planu negósiu ida atu hasa’e agronegósiu nia produtu esportasaun sira, no buka fundu ba fini hodi avansa sira nia planu negósiu. Sira mós sei hala’o vizita ba Cooperativa Café Timor (CCT), koperativa boot liu iha Timor-Leste, iha ne’eba sira sei aprende liután konaba kadeia valor no envolve ho agrikultór no empresáriu lokál sira.

Seminariu rejional ne’e hetan finansiamentu husi Estadus Unidus Amérika no implementa husi Fundasaun AGREA. Workshop rejional hahú iha loron 27 Fevereiru to’o loron 3 Marsu, 2023.

Iha abertura workshop rejional ne’e partisipa direita hosi EUA nia Enkaregadu Negósiu, Tom Daley hamutuk Prezidente José Ramos-Horta, Embaixadór Tailándia, Ekapol Poolpilat, no Margo Pogozelski, Adjuntu Diretór ba Gabinete Marítima Sudeste Aziátiku iha Biro ba Asuntu Ázia no Pasífiku iha Departament of State EUA.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here