Reportazen Silvino Freitas
Grupu Banku-Mundial iha Timor-Leste prefere ba iha governu Timor-Leste atu tau prioridade ba investimentu agrikola no turizmu nune’e bele hasae ekonomia nasaun nian, tanba kresimentu ekonomia nafatin la’o hanesan bainbain laiha mudansa ba aumentu, nune’e mós labele halo politika hodi fahe osan tanba sei kria impaktu la di’ak ba retornu.
Tuir Country Representative Banku-Mundial Bernard Harbone katak, seitor agrikultura maka parte importante iha ekonomia Timor Leste nian tanba 70% populasaun iha area rural moris nu’udar agrikultor, timor-leste nia produsaun agrikola dadaun ne’e menus liu kompara ho tempu uluk ne’ebé di’ak liu produsaun sira nee menus tanba toos fatin ba produsaun agrikola barak abandona ona.
“Kresimentu ekonomia iha timor leste la’o di’ak maske la lalais no la makaas hanesan saida maka ita hakarak, laiha kampu traballu ne’ebé sufisiente ba joven sira atu bele servisu entaun halo kresimentu ekonomia ne’e lao neineik tebes, tanba la duun iha kampu servisu ba joven sira nune’e ema labele servisu atu bele iha vensimentu ne’ebé di’ak” dehan Bernard Harbone ba jornalista sira iha paralmentu-nasionál, (20/09).
Bernard dehan, governu timor-leste presiza investe makaas iha area agrikultura, la’ós katak tenke kuda hare barak tanba timor-leste nasaun ne’ebé kiik maibe presiza kuda modo barak hodi hasae ekonomia kiik sir abele aumenta, nune’e mós governu presiza tau atensaun liuliu ba kampu traballu ne’ebé menus tebes.
Fatin hanesan prezidente komisaun C iha parlamentu-nasionál Cedeliza Faria dos Santos haktuir, banku-mundial aprezenta kona-ba reseita ne’ebé durante ne’e timor-leste hetan nune’e mos impaktu husi politika governu nian ne’ebé fahe deit osan husi orsamentu jeral estadu nian, ne’ebé aloka ba iha apoiu ba bolsa da mae, ba idozu, ba sesta bazika nunee governu hasai osan ne’ebé barak tebes maibe laiha retornu ne’ebé diak ba iha kofre estadu nian tanba gasta maka barak liu.
“Banku-mundiál mós rekomenda katak tenke halo diversifikasaun ba ekonomia, agrikultura ita presiza investe, sira ko’alia katak ita laiha foos laiha sasan agrikultura nian mak impaktu mos ba iha folin sasan karun, sira dehan katak ita presiza investe iha turizmu tanba ita nia fatin turizmu barak ne’ebé interesante tebes presiza tau atensaun” dehan Cedeliza iha parlamentu-nasionál.
Tuir Cedeliza banku-mundiál rekomenda mós katak, osan ne’ebé hasai husi fundu petroliferu tenke halo investimentu ne’ebé diak atu bele hetan buat barak husi osan sira nee, hasae mos konesimentu joven sira nian atu bele buka servisu tanba impaktu husi fahe osan halo ema baruk halo servisu, governu tau osan makaas hodi investe iha agrikultura atu ema bele ba servisu, tanba tuir relatorio banku-mundial katak maioria joven sira maka laiha servisu tanba nee banku-mundial rekomenda atu investe lalais iha agrikultura, turizmu no fabrika sira.










