Reportajen estajiariu Isac Sarmento
Secretária Estado da Formação Proffisional e Emprego (SEFOPE) liuhusi programa Recognised Seasonal Employer (RSE) hala’o enkontru ho kompaña Apples hodi rekruta Timor-Oan hamutuk nain 30 bá servisu iha Nova Zelandia, kandidatu sira ne’ebé pasa iha teste sei hala’o servisu hahú husi fulan novembro nia laran iha area Hortikultura, nune’e sira sei hetan kontratu durante fulan hitu no fulan sia nia laran.
“enkontru bá loron ohin SEFOPE hamutuk ho Embaixadóra Nova Zelandia mai Timor-Leste señora Helen Tunnah no mós enkontru ho kompaña ida ne’ebé mak famozu iha Nova Zelandia, kompaña nia naran mak Mr. Apples, enkontru ida ne’e kontinuasaun husi enkontru bá tinan kotuk depois de SEFOPE hamutuk ho embaixada Timor-Leste iha Nova Zelandia hala’o enkontru ho kompaña Mr. Apple ne’e rasik sira iha duni komitmentu” dehan SEFOPE Rogério Araujo Mendonça iha Kaikoli, (05/05).
Tuir Rogerio, bazeia bá rezultadu enkontru ne’ebé mak ekipa husi parte kompaña no SEFOPE halo ona, kompaña sei halo publikasaun bá SEFOPE ho pilotu primeiru ne’ebé mak kompaña atu halo rekrutamentu kandidadu hamutuk 30 pesoás no kandidatu hirak ne’e sei kompostu husi mane no mós feto, area ne’ebé sira atu halo servisu mak iha area hortikultura, nunee kompana sei halo vizita bá munisipiu Aileu, Ainaru, Baucau hodi observa direita kondisaun munisipiu ne’ebé mak kondiz duni bá traballadór sira ne’ebé mak atu bá hala’o servisu iha programa RSE refere.
“kandidatu ne’e iha entrevista mak bele hatene rezultadu katak barak liu bá feto ka ou barak liu bá mane, maibé ha’u hanoin iha sistema ne’ebé mak uluk ita rekolla ona dadus sira ne’ebé mak iha antes ne’e, espera katak numeru feto mane ne’e husi rezultadu ne’e rasik mak bele hatudu, entrevista ne’e mak bele hatene katak feto mak barak ou mane mak barak” nia hatután.
Nia dehan tan, vaga ne’e rasik sei loke bá públiku hahú husi loron 06 fulan maio ne’e nia laran, kandidatu sira ne’ebé mak pasa sei hetan kontratu husi fulan hitu to’o fulan sia, nune’e pilotu sira ne’ebé mak hetan rekrutamentu dahuluk sei servisu durante tempu badak nia laran de’it, maibé SEFOPE garante katak depois rekrutamentu tuirmai bele kontratu to’o tinan rua no bele mós tinan haat.
Fatin hanesan nain ba kompaña Apples Gary Jones, sente kontente tebes tanba bele mai direita vizita Timor-Leste, nia entuziasmu tebes tanba haree katak Timor-leste servisu hamutuk ho sira di’ak tebes, nune’e iha tinan ida ne’e nia laran sira-nia kompaña sei rekruta ema hamutuk nain 30 de’it, maibé nia espera sei halo rekrutamentu barak liután iha futuru hodi bá hala’o servisu iha kompaña Mr. Apples ne’e rasik, tanba nee traballadór nain 30 ne’ebé mak halo rekrutamentu iha faze dahuluk sei rekruta iha fulan novembro nia laran hodi ba hala’o servisu iha Nova Zelandia, nune’e kompaña mós sei haree dezempeñu no oinsá traballadór sira halo adaptasaun bá servisu kompaña nian, wainhira sira halo ona avaliasaun bá traballadór hirak ne’e mak hafoin halo tan rekrutamentu iha tinan oin.
“Ha’u sujere ema hotu bele rejista bá programa Nova Zelandia nian, ida ne’e sai oportunidade boot tebes, ami hein simu traballadór nain 30 ne’e iha novembro no ami-nia kompaña kontente tebes atu halo susesu ida ne’e no kontente atu aprende konaba kultura no iha parseria ne’ebé loloos ho Timor-Leste ne’e bele iha tempu naruk”dehan nain ba kompaña Apples Gary Jones.
Gary Jones konklui, ne’e kompaña ne’e mós halo ona rekrutamentu bá traballadór husi nasaun pasifiku sira hanesan Kiribati, Tuvalu, Tonga, Samoa, Fiji, Vanuatu, illa Salomon no Papua Nova guine, nune’e Timor-Leste mós agora hola parte hotu hodi sira oferese servisu bá Timor-oan sira, sira haree katak governu Timor-leste apoiu mobilidade traballadór nian entaun sira garante traballadór sira bele servisu ho exelente.
