Reportajen Umbelina dos Reis
Nunu governu konstituisional ne’ebe maka lidera husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, iha Kuarta loron 2 Abril liuhusi reuniaun Konsellu Ministru, foti desizaun hodi kontinua suspende ba ensinu, aprendizajen no prátika artes marsiais no taka temporáriu ba fatin no instalasaun hotu-hotu ne’ebe destinadu ba ensinu, aprendizajen no prátika artes iha loron 31 Dezembru tinan 2025.
Abilio Mausoko hanesan mos pratika arte marsiais, hateten, Edukasaun sidadania ne’e importante tebes hanorin ba membru arte marsiais sira, atu nune’e bele hadomi nafatin sira nia Bandeira no Hino Nasional. buat ki’ik sira hanesan ne’e maka Ministériu Edukasaun (ME) seidauk halo to’o agora.
“Edukasaun sidadania ne’ebé nia hanorin ba nia membru arte marsiais sira mak tenki hadomi ita nia produtu iha rai laran, Bandeira Nasional, Hino Nasional i oinsá depende ita nia rai. Tanba buat ki’ik sira hanesan ne’e Ministériu Edukasaun seidauk realiza di’ak to’o ohin loron,” Dehan Pratikante Arte marsiais Abilio Mausoko bainhira tuir podcast iha Media Online Neon Metin, iha Farol, Sexta 4/04.
Nia Haktuir, governu ida agora ne’e arte marsiais sira mak kaer, Tanba ne’e sira presiza kria lei ida ne’ebe rigorozu ba arte marsiais sira, atu diak no aat governu tenki iha fuan boot atu haree joven sira.
“Ha’u hanoin governu tenki tau lei rigorozu ida ba arte marsiais nune’e di’ak ka aat governu tenki fuan boot hodi haree ba joven sira ne’e, tanba arte marsiais mak tama ba sira, nune’e governu tenki haree dook ona ba buat sira hanesan ne’e tanba ita agora iha era abat 21 ne’e.” nia dehan.
Enkuantu Iha komunidadu Imprensa ne’ebe Neon Metin sita husi Gabinete Primeiru-Ministru, governu aprova projetu Rezolusaun Governu, ne’ebé aprezenta husi Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé sei prolonga to’o loron 31 fulan-dezembru tinan 2025, suspensaun ba ensinu, aprendizajen no prátika artes marsiais no taka temporáriu ba fatin no instalasaun hotu-hotu ne’ebe destinadu ba ensinu, aprendizajen no prátika artes marsiais.
Medida ida-ne’e fó kontinuasaun ba Rezolusaun Governu n. 45/2023, loron 10 fulan-novembru, ne’ebé maka prolonga ona hosi Rezolusaun Governu n. 17/2024, loron 24 fulan-abríl no n. 60/2024, loron 7 fulan-novembru.
Razaun sira ne’ebé motiva suspensaun ba ensinu, aprendizajen no prátikas artes marsiais, no halo enserramentu ba ninia espasu sira, mantein nafatin. Medida ne’e kontinua konsidera nesesáriu hodi hametin pás sosiál ne’ebé hetan dezde fulan-novembru tinan 2023 no asegura katak, iha futuru, prátika artes marsiais akontese de’it iha ámbitu desportivu, hodi promove valores dixiplina, sivizmu no formasaun umanista entre joven sira. Ida-ne’e maka sai justifikasaun hodi estende suspensaun no enserramentu temporáriu ba instalasaun sira ne’ebé relasiona ho atividade sira-ne’e.










