Home Notisia Konfrontasaun Iha Inbate Fronteira TL ho RI, Cedeliza Konsidera  Ida Ne’e Problema...

Konfrontasaun Iha Inbate Fronteira TL ho RI, Cedeliza Konsidera  Ida Ne’e Problema Sériu Tanba Envolve Nasaun Rua

805
0
Prezidente Komisaun C, Trata Asuntu Finansas Públiku, Atuál Deputada Cedeliza Faria dos Santos, (Foto-David)

Reportajen David da Costa

Relasiona insidente konfrontasaun entre Sidadaun Indonézia ho Sidadaun Timor-Leste iha Aldeia Inbate Suku Bikomi Nilulat,  Kabupaten Timor Sentral Utara, (TSU), Nusa Tenggara Timur (NTT), Indonézia ne’ebe maka baliza ho Suku Bobometo sub-reijaun Oesilo REAOA ne’ebe  maka  rezulta Sidadaun Indonézia ida Kanek, maka  Deputadu iha Parlamentu Nasionál, atuál Prezidente Komisaun C, Trata Asuntu Finansas Públiku, Celdeliza Faria dos Santos, konsidera ida ne’e problema sériu, tanba involve nasaun rua.

Prezidente Komisaun C, Trata Asuntu Finansas Públiku, deputada Cedeliza Faria dos Santos, hatete, konfrontasaun entre sidadun Timoroan ho sidadaun Indonesia iha fronteira Timo-Leste ho Republika Indonesia, hafoin Timor-Leste ho Indonesia halo negosiasaun dahuluk iha Timor-Leste, maibé  problema iha mosu iha fronteira ida ne’e problema sériu, tanba envolve rai rua.

“Ha’u hanoin fronteira Timor-Leste ho Indonézia ne’e problema ida ne’ebé sériu uitoan, Tanba ne’e envolve ita nia soberania nasaun nia, dehan deputada Cedeliza ba Jornalista sira, bainhira partersipa iha Dili Internasionál Expo 2025, iha centru Konvensaun Dili, kinta 28/08.

Maibé Hanesan reprezentasaun povu kontente tanba iha Nonu Governu konstitusionál ho nasaun viziñu Indonézia ne’ebé tama ona ba iha negosiasaun ida ne’ebé sériu.

“Maibé ami mós akompaña husi média, ita haree katak iha konfronta entre ita nia Timor oan no sidadaun Indonézia, no iha mós vítima husi ita nia UPF no sidadaun Indonesia,” nia dehan.

Nia haktuir, liga ho konfrutasaun ne’e, parte Parlamentu Nasionál seidauk tun ba halo fiskalizasaun iha terenu, maibé iha ema balun hatete katak Timor mak book uluk sira halo uluk violénsia ba sira, maibé importante mak presiza iha investigasaun ida klaru.

“Ha’u rekomenda ba Ministériu Interiór ne’ebé responsavel ba ita nia área seguransa PNTL ho MNEK hodi iha relasaun di’ak ida ho parte ita nia viziñu Indonézia sira atu bele solusiona problema ne’e,” Nia informa

Nune’e mós nia husu ba autoridade Oecusse ne’ebé mak faz parte iha viziñu,  karik iha ninia autoridade iha ne’ebá mós atu hakalma komunidade atu la bele hamosu konfrontasaun, tanba hatene komunidade iha fronteira rua Indonézia ho Timor-Leste, maibé maioria haree parte rua ne’e iha relasaun família kultura sira sei iha relasaun ba malu hela.

“Uluk ita hamutuk depois mak ita fahe malu ne’ebé ita hanoin katak ita bele solusiona problema ne’e di’ak liu ita hamutuk para ita nia problema fronteira ne’e bele rezolve tuir akordu ne’ebé iha. Tanba ita nia fronteira entre Austrália de’it mós ita bele rezolve, tanba ne’e ita espera fronteira terrestre ne’e mós bele rezolve, importante mak governu husi parte rua ne’e nafatin iha komunikasaun ne’ebé di’ak nafatin atu bele solusiona,”nia esplika.

Nia explika liu tan katak problema iha fronteira  ne’e la iha impaktu ne’ebé boot, maibé TL presiza antisipa kedas katak husi akontesimentu ki’ikoan sira ne’e koko atu rezolve, nune’e iha futuru la bele akontese tan no labele akontesimentu ne’ebé boot.

“Maibé ema balun ita hanoin katak iha pihak ketiga ne’ebé mak hakarak mete atu negosiasaun ne’e la bele iha, mais ita la bele duun no prosesu investigasaun mak ita bele hatene katak iha duni buat hanesan ne’e ka lae,” nia subliña.

Fatin hanesan, Embaixadór Repúblika Indonézia iha Timor-Leste, Okto Dorinus Manik, hatete, konfrurasaun  ne’ebé akontese iha fronteira entre Timor-Leste ho Republika Indonesia ne’e, nia parte la bele fó komentáriu, tanba entrega hotu ona  ba Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão.

“Ida ne’e entrega hotu ona ba PM Xanana, buat hotu-hotu sei seguru,” Nia dehan.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here