Reportajen Silvino Freitas
Oli uzadu neebe produz husi ofisina no kompana ne’ebe dadaun nee governu deskarega hela iha Tibar, seidauk bele halo resiklajen tanba seidauk too tarjeitu tuir rekezitu neebe kompana husu ba governu, nunee mos kompana seidauk hetan lisensiamentu merkadu husi autoridade nasional petroleum, atu halo resiklajen ba oli foer ba fali produtu foun hanesan gazoel.
Diretor Diresaun Nasional Kontrolu Poluisaun Arlindo Silveiro dehan, oli uzadu sira neebe dadaun nee Diresaun Nasional Kontrolu Poluisaun Ministru Turizmu no Ambiente deskarega ona, iha Tibar neebe fo ona kontratu tinan 5 ba kompana Panda Hitam, husi China atu halo resiklazen ba produtu foun maka gazoel, tanba nee atu halo tratamentu ba rezidu likidu urbanu sira neebe durante nee komunidade sira produz, inklui ofisina industria sira produz iha rai laran.
“Diresaun Nasional Poluisaun tuir atribuisaun servisu neebe iha maka atu rekolla oli uzadu, iha ofisina sira iha dili laran iha mos munisipiu sira, inklui mos industria sira neebe produz oli foer hanesan produsaun enerjia eletrika Hera, Batanu no portu Tibar, hodi mai deskarega iha Tibar atu enkamina ba kompana bele halo resiklajen” dehan Diretor Diresaun Nasional Kontrolu Poluisaun Arlindo Silveiro.
Nia dehan tan, kompana Panda hHtam hetan ona lisensiamentu ambiental iha tinan 2024, maibe sira seidauk hetan lisensiamentu ba merkadu tanba nee kompetensia husi ANP nian, tuir oli uzadu rezerva neebe produs husi ofisina no kompana inklui power plant husi Hera no Betanu produz seidauk priense sira nia nesesidade, tanba kompana presiza oli foer nee kada loron 10 tonelada maibe ita la konsege too iha neeba tanba tanba distansia husi munisipiu too mai iha dili inklui fasilidade neebe la sufisiente atu bele kobre iha munisipiu.
“tanba nee mak rekezitu sira nee sira husu loos duni ami rekonese ida nee iha kontratu nee sira hateten katak loron ida ami fo sira 10 tonelada, maibe ami la priense rekezitu ida nee tanba menus husi stock oli neebe governu rekolla” dehan Diretor Diresaun Nasional Kontrolu Poluisaun Arlindo Silveiro.
Nia konklui, nasaun sira tenke iha industria resiklajen ba oli uzadu sira maibe iha tampu naruk laiha, nunee iha tempu naruk nee oli foer sira rai hamutuk deit iha tanki 5 iha tibar, tanba nee kompana refere bele halo ona kooperasaun servisu ho governu timor leste tanba nee sei laiha ona problema ba oli foer sira, dadaun nee iha fiber glass 5 inklui tanke semente ida neebe dadaun nee deskarega ona besik 800,000 litro husi tanki fiber glass 5 nee deskarega oli foer 600,000 litro.
