Reportazen Frans JDA
FONGTIL lansa relatorio impaktu inundasaun iha loron 4-5 Abríl 2021, ba seitor edukasaun no agrikultura. Lansamentu relatorio ne’e ho objetivu atu entrega ba governu no parseiro internasional nune’e bele foti asaun. FONGTIL hamutuk ho organizasaun sosiedade sivil sira seluk organiza mos dialogu sosiedade sivil ho Governu nune’e iha tempu lansamentu relatoriu ne’e.
Hafoin iha aprezentazaun relatorio hosi impaktu inundasaun ba agrikultura, tuir Koordenador Hametin Agrikultura Sustentavel Timor Lorosa’e (HASATIL), Gil Boavida hateten katak, inundasaun ne’e, liu hosi observasaun mak halo, fo tebes risku ba serbisu produtivu agrikultura nian, tanba area produtivu barak mak hetan estragus, kuaze ema grikultor hamutuk 4,000 mak afeta hosi inundasaun ne’e rasik.
“Toos no natar sira ne’ebé estraga iha tempu inundasaun mak kuaze hectares 10.000 resin. Nune’e iha asaun balun ne’ebé rekomenda ba sira, no sei fila ba iha terenu hodi hato’o rekomendasaun sira ne’e ba Ministeriu sira ne’ebé relevante, liuliu Ministeriu agrikultura. ATu haree iha duni asaun ka lae, se la iha ita nafatin, halo aproximasaun husu para tau duni atensaun ba iha ne’ebá, tanba se lae ita bele lakon rai barak mak produtivu sai fali ba mota. Entaun ninia impaktu ne’e mak atu asegura seguransa ai han araska oituan ba oin se ita la tau intervensaun agora tinan oin mak akontese tan entaun rai sira produtivu ba agrikultura ne’e bele lakon hotu” hateten Koordenador HASATIL, Gil Boavida iha Salaun CNE, Kaikoli, 02/07.
Iha Fatin hanesan hafoin Jornalista Neon Metin konfirma kedas ho Asesor Prinsipál Ministeriu Agrikultura Peskas ( MAP) Frumencio Araújo hato’o katak, MAP la tur nonok ba dezastre ne’ebé akontese, maibé foti kedas medida intervensaun rapida para rezolve asuntu ne’e iha terenu soke la iha financiamentu atu selu inundasaun mak estraga plantasaun no rai agrikultura sira maibé konserteza mak normaliza ne’e.
“Inundasaun mai natar,irigasaun sira ne’e estraga hotu kedas no nakonu ho tahu ten sedimentasaun. MAP orientá kedas empresa tun ba halo intervensaun imediata, suru sai tahu ten sira para kanaliza fali bee ba natar hodi normaliza serbisu agrikultura ” hateten Asesor Prinsipál MAP, Frumencio Araújo
Peskiza ba impaktu inundasaun ba agrikultura ne’e halao iha Municipiu 10 hanesan, inklui Manatutu, Dili, Viqueque, Bobonaro, Aileu, Oecuse, Suai, Maliana, no Lautem.
