Home Notisia WHO: Timor-Leste elimina tiha ona moras sarampu

WHO: Timor-Leste elimina tiha ona moras sarampu

90
0
foto: gestacaobebe.com

Ekipa Neon Metin

Organizasaun Mundial Saude (OMS) ka WHO verifika tiha ona no deklara katak Timor-Leste sertifikadu ona nudar nasaun ida bele kontrola rubela no sindroma konjenitál rubella. Atinjimentu ida ne’e sedu liu duke planu mak iha ona. Planu atinjimentu ba 2020 maibe Timor-Leste atinji tiha antes, 2018.

Hosi Komunikadu Imprensa OMS nian ne’ebe fo sai iha, New Delhi, 3/08, hatete katak Timor-Leste ho Korea Norte verifikadu ona nudar nasaun ne’ebe mak konsege kontrola moras ne’ebe estraga labarik no inan nian. Moras ne’e mak  naran rubela no sindroma konjenitál.

“Rezultadu hirak nee hatudu kompromisu no determinasaun husi nasaun sira iha Rejiaun nee ba feto no labarik sira nia saúde, no ba kobertura saúde universal”, hatete Dr Poonam Khetrapal Singh, Diretóra Rejionál OMS Sudeste Aziatíku.

Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal, Sri Lanka no Timor-Leste mak sai nasaun neen ba dala uluk iha OMS Rejiaun Sudeste Aziatíku ne’ebé bele kontrola rubela no sindroma konjenitál rubela.

Bhutan, Maldives no Timor-Leste, sai hanesan nasaun tolu ba dahuluk iha Rejiaun nee hodi atinji eliminasaun sarampu no kontrola rubela no sindroma konjenitál rubela.

Komisaun Verifikasaun Rejionál, korpu péritu independente ida, hasoru malu iha Delhi husi loron 31 July to’o 2 Agostu. Bazeia ba avaliasaun dadus ne’ebé klean no relatóriu fornese husi komite nasionál ba verifikasaun, Komisaun nee verifika ona katak DPR Korea no Timor-Leste hakotu ona transmisaun moras sarampu liu husi tinan tolu.

Tuir Ministeriu Saude, sarampu mak moras ida ne’ebé mai hosi vírus sarampu. Nia kontajiozu tebetebes. Sarampu bele hamosu komplikasaun grave, liuliu ba labarik sira ho malnutrisaun; pneumonia, ensefalite, diarreia grave, matan-delek, tilun-diuk no mate. Sintomas moras sarampu hahú ho isin-manas ida ne’ebé bele sai makaas tebes. Sintomas seluk inklui: Mosu kafuak ki’ik mean ne’ebé hahú hosi ulun no da’et ba isin-lolon tomak, me’ar, inus-been, no matan-mean, diarreia, no infesaun tilun

Rubela mak moras ida ne’ebé mai hosi vírus rubéola. Infesaun ne’e baibain kmaan ho isin-manas no kafuak musan mean. Maibé kuandu inan ne’ebé isin-rua hetan infesaun, vírus ne’e bele halo estraga grave ba kosok-oan ne’ebé sei iha inan nia kabun. Bebé ne’e bele abortu ka moris mai mate. Se karik bebé ne’e konsege moris, bebé ne’e bele moris mai ho Síndrome Rubela Konjénita, ne’ebé bele provoka moras-fuan, tilun-diuk no estraga kakutak.

Sintomas moras Rubela baibain hamosu sintomas tuirmai ne’ebé dura to’o loron 2 ka 3: Kafuak mean ne’ebé hahú hosi oin no hada’et ba isin-lolon tomak no isin-manas nato’on (menus hosi 38 graus Celsius). Molok kafuan mean ne’e mosu, labarik boot sira no ema boot sira mós bele hetan: Bubu iha glándula kokorok nian, sintomas hanesan isin-malirin, moras iha liman-fukun no ain-fukun (liuliu iha feto foinsa’e sira).

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here