Home Uncategorized Promove Dereitus Umanus, CNC Lansa Ezibisaun Prizaun no Prizoneiru Politiku

Promove Dereitus Umanus, CNC Lansa Ezibisaun Prizaun no Prizoneiru Politiku

85
0

Reportajen Zevonia Vieira

Centro Nacional Chega! [CNC] lansa Ezibisaun Prizaun no Prizoneiru Politiku no Relatoriu Servisu 2018 nian, ohin lokraik (17/7), iha CNC, ho esperansa atu promove dereitus umanus liu hosi aprende ba pasadu mak akontese ona.

Liu hosi seremonia lansamentu refere, Diretor Ezekutivu CNC, Hugo Fernandes hatoo katak iha fatin istoriku ida ne’e, antigu Komarka Balide, fatin ne’ebe prezerva memoria pasadu nian, halo memoria ne’e asesivel ba publiku, hodi aprende hosi pasadu no kontinua fo apoiu ba sobrevivente sira.

“Fatin ida ne’e, rai hela memoria naruk ho moruk ema Timoroan sira nian durante tinan 24. Hahu kedas iha funu maun-alin iha Agustu 1975 to’o Timor-Leste ukun rasik an iha Septembru 1999”, hateten Hugo Fernandes iha nia deskursu, 17/07.

Hugo Fernandes mos hateten katak liu hosi submisaun CAVR, iha audensia publika konaba dadur politiku iha loron 17-18 Fevereiru 2003, Asosiasaun Eis Prizoneiru Politiku Timor-Leste (ASSEPOL), deskreve konaba esperiensia Timoroan sira nian nudar dadur politiku, hahu kedas hosi periodu konflitu internu entre partidu politiku sira iha tinan 1975, konflitu iha partidu Fretilin nia laran, esperiensia dadur politiku hafoin periodu invasaun, no okupasaun Indonezia iha Timor-Leste too mai iha tinan 1999.

Diretor CNC ho lian esperansa hato’o katak liu hosi ezibisaun ida ne’e, sei tulun duni ema hotu, atu aprende hosi pasadu, hodi harii presente no future ne’ebe respeitu direitus humanus, hodi hametin paz.

Dokumentu CAVR nian, liu hosi audensia publiku, konaba Dadur Politiku, Komisariu Nasional CAVR, Jacinto Alves,  iha tempu ne’eba, nudar prizoneiru politiku ida, hafoin rona tiha istoria dadur politiku sira nian, hosi terus ne’ebe todan tebes, no ema moris hatudu sira nia hahalok nakukun nian, konaba ema la respeitu direitus umanus, “terus hirak ne’e mak halo ita hanoin konaba future ne’ebe ita hakarak harii, tau hanesan fatuk inan direitus umanus ho liberdade”.

 Iha sorin balun Diretor Hugo mos sita lia fuan hosi Prezidente da Republika, Dr. Francisco Guterres Lú Olo, mak nudar Prezidente Parlamentu Nasional iha momentu ne’eba, hatoo iha audensia publiku katak, labele nega pasadu ne’ebe akontese ona.

“Ita labele nega ita nia pasadu ne’ebe akontese ona, hodi nune’e, atu nune’e ita refleta fali ita nia presente no atu ita bele hetan loron aban bainrua ne’ebe paz, ita tenke fo tan hakat ida ne’e, iha konsentrasaun de esforsa nasional ida”, Hugo Fernandes sita lia fuan Lú Olo nian, iha seremonia lansamentu ezibisaun.

Lansamentu Relatoriu Final Centro Chega ba tinan 2018 no Ezibisaun Prizaun no Prizoneiru Politiku ne’ebe halao iha Centro Nasional Chega!, nudar parte hosi komemorasaun tinan 20 Konsulta Popular 30 Agustu 1999-30 Agusto 2019.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here