Home Justisa Kontra Lei Defamasaun, AJTL: Governu La Valoriza Prestasaun Liberdade Imprensa Ne’ebe Aas

Kontra Lei Defamasaun, AJTL: Governu La Valoriza Prestasaun Liberdade Imprensa Ne’ebe Aas

353
0
AJTLhalo konferensia imprensa. [Foto: Francisco JDA | 16.06.2020]

Reportazen Francisco JDA

Projetu Lei krimininaliza defamasaun ne’ebe prepara hosi Ministeriu Justisa, hetan reasaun hosi Asosiasaun Jornalsta Timor Lorosa’e (AJTL)  tanba bele hamate domkrasia iha nasaun demokratiku ida ne’e.

Liu hosi konferensia imprensa, Prizdente AJTL, Zevonia Vieira hateten atu proteje kualidade demokrasia no halo povu Timor-Leste sai maduru-liu iha demokrasia, papél mídia, sosiadade sivil no sidadaun sira iha momentu ne’e nesesáriu tebes.

Kualidade demokrasia garantidu bainhira iha komunikasaun di’ak entre povu no sira ne’ebé ukun, liuhusi liberdade espresaun no liberdade imprensa, nu’udar instrumentu demokrátiku ida dadauk ne’e.

Zevonia hateten mídia, sidadaun no sosiadade sivil sira sei hala’o ninia funsaun kontrolu sosiál ho di’ak, bainhira liberdade imprensa no liberdade espresaun garantidu. Tamba imprensa no espresaun ne’ebé livre, akontese deit iha nasaun demokrátiku sira, la’ós iha nasaun sira aútoritariu no ditadura.

“Só demokrasia deit mak bele proteje liberdade imprensa no liberdade espresaun visa versa liberdade imprensa no liberdade espresaun, mak bele garante demokrasia.  Demokrasia sein liberdade imprensa no liberdade espresaun, ne’e la’ós demokrasia, maibé ne’e aútoritariu ka ditadura”, hateten Zevonia iha sede AJTL Fatuhada, 16/06.

Tuir AJTL katak hafoin lee no estuda atigu sira iha esbosu Lei Kirminalizasaun Defamasaun hosi Ministeriu Justisa, AJTL nudar mahon ba jornalista sira hare katak, esbosu Lei ne’e laiha benefisiu ba demokrasia iha futuru no sei produs deit jerasaun ho mindset ka pensamentu “dictator” hodi hanesan ninia povu rasik.  

Tuir AJTL, esbosu Lei ida-ne’e rasik la eduka sidadaun sira atu sai krítiku, maibé halo sidadaun sira, tauk atu espresa sira ninia hanoin publikamente, hodi garante boa-governasaun no kontablidade tuir prinsípiu demokrasia. Realmente, Esbosu Lei Kriminalizaun Defamasaun ne’e kontra prinsípiu Povu Maubere nia luta lulik ba ukun-rasik an, prinsípiu demokrasia, Konvensaun Internasionál kona-ba Direitu Sívil Polítika ne’ebé país ne’e opta, no kontra Konstituisaun Républika Demokátika, Artigu 40, 41 no 48.

Bazeia ba razaun ho prinsipiu no valor sira, AJTL hatudu nia pozisaun katak rejeita absolutamente esbosu Lei Kriminalizasaun Defamasaun ne’ebe produs hosi Ministeriu Justisa, tanba sei hamate liberdade imprensa no espresaun iha Timor-Leste no fo liu protesaun ba ukun nain sira.

AJTL mos la menta Ministeriu Justisa, Manuel Carceres nia komentariu iha midia foin lalais, ne’ebe dehan esbosu Lei  ne’e atu eduka sidadaun sira, hodi labele halo sala. Tuir AJTL katak atu eduka sidadaun sira, Governu tenke investe maka’as iha setór edukasaun, la’ós liuhusi krimininalizasaun Lei defamasaun ne’ebé nu’udar eransa koloniál rezime Orde Baru no Portuges nian.

AJTL fo apoiu pensamentu eiz-Prezidente da Republika, Dr. Jose Ramos Horta ne’ebe la aseita aplikasaun esbosu Lei Kriminalizasaun defamasaun, tanba tuir nia Lei ne’e kontra prinsipiu povu Timor-Leste nia luta ba ukun rasik an no kontra povu nia liberdade espresaun.

AJTL mos konsidera esbosu Lei ne’e nudar traisaun boot ba esforsu eiz Prezidente da Republika, Xanana Gusmao hodi hasai Artigu Defemasaun ne’e, hosi kodigu Penal ba kodigu sivil tanba kontra prosesu demokratizasaun iha pais ida ne’e.

AJTL nia pozisaun mós haree katak Governu la valoriza prestasaun democracy and freedom of the press ranking index nian, ne’ebé tau Timor-Leste aas-liu, kompara ho nasaun sira Súdeste Aziatiku. Tuir loloos Governu tenke garante ida-ne’e atu mantein imajen di’ak país nian iha mundu internasionál.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here