Home Notisia CNC: Se Lei Arkivu Iha, Ema Sei La Espalha Ona Dokumentu Istoriku...

CNC: Se Lei Arkivu Iha, Ema Sei La Espalha Ona Dokumentu Istoriku Iha Media Sosial

369
0
Diretor Exekutivu CNC, Hugo Fernandes. [Foto: Francisco JDA | 20.10.2020]

Reportazen Francisco JDA

“Halo kampanha programa edukasaun kontra violénsia kontra funu, no afavor ba demokrasia, buat ne’ebe ita tenki evita mak violénsia, buat ne’ebe ita tenki selebra mak liberdade”. Dr. Ramos Horta

Direitus umanus sai baze fundamental ba ema hotu, atu hatoo sira nia direitu no hatur justisa no lia los ne’ebe dignu.

Liu hosi komemorasaun trajedia Balibo ba dala 45, liu hosi diskusaun konaba papel media iha konstrusaun estadu, Diretor Centro Nasional Chega! (CNC) hateten, iha Konstituisaun artigu 19 koalia kona ba liberdade espresaun no liberdade opiniaun, ida ne’e liberdade ida, fundamental iha kondisaun no konflitu ne’ebe deit labele lakon, maske regime utoritaria sira sei impoin regras no  lei oin-oin, liberdade espresaun ne’e klaru ba ema idaida nian klaru ona, maibé atu habelar ema ida nia espresaun, ema ida nia hanoin presiza jornalista no presiza media.

Komemorasaun Balibo Five ne’ebe organiza hosi Konsellu Imprensa (KI) no Centro Nasional Chega! iha diskusaun refere, Diretor Exekutivu CNC, Hugo Fernandes hateten atu dignifika jornalista nain lima no seluk ne’ebe mak mate, tanba defende liberdade imprensa no espresaun ba Timor-Leste nia independensia.

Nia dehan lei ida importante tebes ne’ebe CNC infrenta iha tinan 3, mak lei kona ba arkivu tanba to’o agora la iha, tanba CNC nia knaar mak buka dokumenta arkivu sira bainhira lao ba fatin fatin, Timor nia arkivu ne’e kuaze espalha iha mundu tomak.

“Tinan rua liu ba konferénsia iha Amerika, hau foin hatene arkivista banku mundiál nian hatete katak, dokumentu korespondente ne’ebe intensivu liu iha 1975, antes Indonezia halo invazaun mai Timor, entre Prezidente Banku Mundiál no Presidente Amerika. Presidente Amerika husu ba Presidente Banku mundiál atu halo kalkulasaun benefísiu ekonómiku dokumentu sira ne’e barak iha ne’eba, bainhira ita husu sira dehan primeiru mak tenke iha enkuadramentu jurídiku, oinsá mak atu proteje iha Timor, ita la iha lei kona ba arkivu nasional, lei arkivu ne’e mak determina, arkivu ida ne’e tenki rai iha tinan barak nia laran”, hateten Diretor Hugo Fernandes, iha Balibo, 20/10.

Diretor Exekutivu CNC esplika katak, dokumentu balun iha nasaun liur, sira dehan se Timor- Leste la iha lei atu protéjé dokumentu sira, bele sai fali problema no konflitu, tanba  atu asegura ida ne’ebe mak segredu no la segredu direitu ema nia ba imformasaun, se lei arkivu ne’e iha, sei la hare ona dokumentu ne’ebe espalha iha media sosial barak.

Iha fatin hanesan lider istoriku, Dr.Ramos Horta ba jornalista sira hatete, istoria sira hanesan ne’e importante bele hola parte kurikulu eskola nian, laos Balibo Five deit maibé seluk tan, relatóriu Chega koalia mos kona ba herois sira ne’ebe nunka rona sira nia naran no vítima buat hotu hola parte kurikulu

“Ita tenki kuidadu mos kuríkulu, dalaruma ema hanoin fali Indonézia halo buat sira ne’e lae. Istoria Indonézia nian, ita nian iha tinan 40 liu ba, laos mos halo propaganda anti nasaun ruma, maibé halo kampanha programa edukasaun kontra violénsia kontra funu, no afavor ba demokrasia, buat ne’ebe ita tenki evita mak violénsia, buat ne’ebe ita tenki selebra mak liberdade” hateten Dr. Ramos Horta

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here