Home Notisia Loron Internasional Arkivu, Vice MAE: Arkivu Nasional Presiza Lei

Loron Internasional Arkivu, Vice MAE: Arkivu Nasional Presiza Lei

178
0
loron internasional Arkivu halao iha CNC. [Foto: Joselina | 09.06.2021]

Reportajen Joselina dos Santos

Ohin loron Centro Nasional Chega (CNC) hamutuk ho Ministeriu Administrasaun Estatal (MAE) halao konferénsia relasiona ho loron Internasional Arkivu, ho tema “Importansia Patrimoniu Dokumental ba Dezenvolvimentu” iha salaun konferensia Balide Dili.

Vise Ministru Administrasaun Estatál, Lino de Jesus Torezao hatete objetivu husi konferénsia ne’e atu selebra loron internasionál Arkivu nian, no ema hotu hatene katak arkivu nasionál ne’e iha maibé presiza rekursu ne’ebé mak iha kapasidade, atu bele envolve an hodi serbisu iha arkivu hodi bele hetan arkivu nia objetivu.

“Dala barak ema ba serbisu ne’e lakohi lori arkivu, tanba sira dehan lori arkivu ne’e sei arkiva fali sira no la dezenvolve an, mais ne’e  liafuan ne’ebé sala tanba arkivu internasionál ne’e hanesan istória pasadu ida, atu hatutan no kapasita ba jerasaun foun sira hodi bele rezerva,” dehan Vice Minitru Estatal ba jornaliata sira iha Salaun Konferensia CNC Balide 09/06.

Nia haktuir durante ne’e Centro Nasionál Chega hakarak atu progresiva instituisaun ida ne’e  sai di’ak liu maibé fatin ba arkivu nasionál ne’e seidauk iha, tanba sira sei presija tebes rekursu humanu no fasilidade ne’ebé di’ak, hodi bele apoiu tomak ba progresiva ne’ebé mak daudaun ne’e prosesa hela.

“Kada tinan ita sempre tau orsamentu, maibé orsamentu ne’ebé ita tau ne’e sei la responde preokupasaun no nesidade  sira ne’ebé mak arkivu iha,  tanba  daudaun ne’e iha ita iha Instituisaun rua arkivu nian  mak  CNC no AMT ho arkivu nasional ida ne’e mak ita presiza hametin liu tan  atu dezenvolve arkivu nasional ne’e ba oin,” tenik Vise Ministru.

Vise Ministru informa politika ne’ebé di’ak liu tenke iha lei ida ne’ebé mak hatuur metin arkivu nasionál ne’e para atu bele ba oin, tanba arkivu nasionál ne’e presiza lei, kuandu laiha legalidade ne’ebe mak atu haforsa arkivu nasionál iha Timor laran, entaun susar atu progresa arkivu nasional.

Ministru administrasaun estatal sei lori  lei tolu ko’alia kona-ba Lei Divizaun Administrativa, Lei Poder Lokal no Enkuadramentu Legal kona-ba Orsamentu Jeral Estadu ba Parlamentu Nasional, tan ida ne’e mak sira sei  hein forma wainhira itempu  sei  lori dekretu lei ne’e ba Konsellu Ministru iha tinan ida ne’e.

Iha Fatin Direitor Ezekutivu Centro Nasionál Chega, Hugo Maria Fenandes akresenta ohin selebra tinan 16 wainhira Nasoens Unidas deside loron 9 Junu nu’udar loron Internasionál Arkivu nian, pontu importante hanesan tema ne’ebe boot liu  iha tinan ne’e, mak inpodera,  hakbiit liu tan Arkivu no mos ko’alia kona-ba transparénsia ba arkivu ne’e oinsá mak arkivu sira bele  nakloke hodi  bele asesu no utiliza.

“Ha’u hanoin ita hotu hatene katak kada Pais ida iha Kondisaun  diferente ristesaun balun tenki aplika maibe arkivista mundial sira deside katak tenke iha posiblidade atu arkivu sira ne’e bele nakloke ba publiku  para  asegura trasparasia oinsa uza arkivu ne’e hodi halo politika publika ne’ebe mak di’ak,” dehan Direitor CNC.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here