Reportajen Francisco JDA
Iha loron moris Resistência Nacional dos Estudantes de Timor-Leste (RENETIL) ba dala 33, Neon Metin organiza talkshow interativu ho tema RENETIL nia pasajen: Hosi rezistensia mai ukun rasik-an. Hosi diskusaun refere, kada oradór hatoo sira nia perspetiva kona ba dezenvolvimentu sosio-ekonomiku ohin loron ne’e mak RENETIL hakarak? Ba perguntas ne’e, Fundador RENETIL no eis Sekretáriu DIGAREX no atual Presidente CCR Carlos da Silva Lopes “Saky” hatoo nia perspetiva katak koalia kona ba dezenvolvimentu maibé ema nafatin hakilar, kiak sei barak, bee moos la iha, agrikultura menus, ema moras barak ne’e signifika katak sosialmente sei dook tebes hosi dezenvolvimentu, tanba Timor-Leste ne’e moris ho próspero, tanba ne’e labele uja rajaun COVID ne’e mak dezenvolvimentu la lao.
“Dezenvolvimentu la lao kedas molok COVID ne’e mosu, tanba polítika ne’ebe halo buat hotu paradu, la iha konsensu buka mak korta malu, selok malu ida ne’e mak halo dezenvolvimentu la lao, maibé se sira tur hamutuk buka konsensu fiar katak tinan 5 to’o 10 ne’e bele lao dook ona”, dehan Saky iha loron moris RENETIL, 20/06.
Nia dehan Kongresu RENETIL iha rezolusaun ida koalia momoos katak ita presiza kombate oportunizmu, saudenismo no narsismo, “ita hare buat la los mos ita tuir, ida ne’e mak la ajuda atu kombate pembodohan ne’e rasik, loloos ne’e ita nu’udár organizasaun estudantíl ita mak tenke hamriik iha oin, kritiku atu dehan katak ida ne’e la los no tenke koalia loloos ho onestu, laos kontribui ba buat ne’ebé mak lalos, entaun ida ne’e ita tenki kombate uluk iha ita nia an rasik, ita la brani atu hatete katak ne’e la los, ita nonok deit entaun ita rasik la ajuda prosesu oinsá mak forma sosiedade kritiku ho rasionál”.
Eis Secretariu DIGAREX relasa tan ho situasaun ne’e, presiza hanoin kritiku no rasionál, presiza halakon egoismu sira no hahalok sira ne’ebé mak la los ne’e,
“Se sira la tur hamutuk buka konsensu oinsá mak bele hetan dezenvolvimentu diak ida ba Timor, fiar katak rai Timor kiik ne’e 5 ka 10 hanesan ne’e bele lao dook ona, maibé se arogánsia nafatin, hadau malu podér, hakarak hadau malu ukun hosi buat sira ne’e mak dezenvolvimentu mos la lao ba oin ne’e”, dehan Saky
Iha Fatin Hanesan Eis Secretariu Komite Permanente, Diresaun Central RENETIL, Virgilio Guteres iha intervensaun hatete katak, dezenvolvimentu hotu hosi agrikultura edukasaun saúde, ses hotu hosi misaun RENETIL nian, katak libertasaun povu ne’e, buat ne’ebé uluk lakohi ne’e mak agora mosu, tanba ne’e tinan 33, ne’e se la hahú hanesan uluk kona ba debate, sira diskusaun, maske sai problema ba dezenvolvimentu
“Ita nia prosesu atu halo konsensia revolusionáriu ne’e seidauk kompletu to’o klaran deit, saida mak ita halo, borjuasi ne’e mak mosu uma andár barak, tinan-tinan orsamentu sae deputadu sira mak troka ba mai, ha’u hatete dezenvolvimentu Timor nian ne’e terbalik ho kecepatan kareta governu nian,” hatete Virgilio Guterres “LAMUKAN”
