Home Notisia Horta: Halo Relasaun Di’ak Ho Indonézia no Austrália Iha Área Seguransa Marítima...

Horta: Halo Relasaun Di’ak Ho Indonézia no Austrália Iha Área Seguransa Marítima no Adere TL ba ASEAN

716
0
Jornalista Neon Metin halo entrevista ho Dr. Jose Ramos Horta. [Foto: Santy | 14.03.2022]

Reportajen Adroaldo “Saretuka”

Iha debate kandidatu Prezidente Repúblika segunda volta, ne’ebé hala’o iha Salaun Mahoka Hudi-Laran, Dr. Jose Ramos Horta nia prioridade ba área internasionál, mak halo relasaun di’ak ho nasaun viziñu Indonézia no Austrália iha área seguransa marítima, inklui esforsu hodi adere Timor-Leste ba ASEAN.

Ramos Horta hato’o ba seguransa marítima, sei haree mos ba komponente aero hodi fo apoiu, tanba ita nia seguransa marítima sei la perfeita, entaun komponente aero apoia komponente marítima, hodi haree ba peska ilegal sira, protesaun ita nia rikeza marítima, tan ne’e Timor-Leste, Indonézia no Austrália sei halo koperasaun konjunta ba patrullamentu tantu ba tasi Timor, ka nasaun tolu konjunta, entre ró Timor ho Austrália, Austrália ho Timor ou ró-ahi mariña hosi nasuan tolu hotu hodi halo seguransa ida efikaz.

Timor nia polítika externa defini mos liu hosi ita nia jeografia, ho komponente prioritáriu ho nasaun viziñu Indonézia ho Austrália. Tanba dezde nia nu’udar Ministru Estranjeiru, sempre deside prinsípiu ne’e, dehan eis Prezidente Repúblika ne’e.

“Konsulta mais estreita iha área seguransa ho Indonézia no Austrália i halo parseiramente ne’ebé integradu ho ASEAN, hirak ne’e hotu integradu ba seguransa internal, kestaun ekilíbriu ho ikóniku mundial ne’ebé pragmátiku inteligente ho Timor-Leste, konsulta permanente ho sekretariadu ASEAN,” dehan Horta hodi hatan ba pergunta hosi panelista konabá programa prioridade iha área internasional.

Diplomata senior ne’e hatutan, sei halo konsultasaun ho Indonézia no Austrália hodi ko’alia konabá seguransa rejional, tanba ne’e sei halo kontratasaun ho sira ba asuntu refere hodi harii relasaun ida di’ak entre Timor internasionalmente.

Ba adezaun Timor-Leste ba ASEAN, uluk kedas Ramos Horta buka ko’alia ho Indonézia hodi aliña ita nia pozisaun atu tama ba ASEAN, nia hatutan tanba nasaun barak iha ASEAN la iha konsensu tanba ne’e ita buka liu ko’alia ho Indonézia, tanba ita nia viziñu fronteira terrestre ho sira.

“Mais idealmente mak ida ne’e, Timor nunka mais haluha ita nia viziñu rua, Austrália i Indonézia, ne’e mak ita ba ita, ita nia interativu ba polítika externa,” dehan Ramos Horta iha Salaun Mahoka, kuarta-feira kalan, 13/04.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here