
Reportajen David da Costa Gusmao
Governu Amerika liu husi nia Ajensia Internasionál Dezenvolvimentu (USAID sigla Inglés), apoiu osan doasaun adisionál hamutuk $400.000 ba Fundus Nasoins Unidas ba Labarik (UNICEF sigla Inglés) ba espansaun apoiu konjunta Nasionál Timor-Leste atu hatan ba iha COVID-19.
Diretora Ajensia Internasionál Dezenvolvimentu (USAID sigla Inglés), Zema Semunegus, hateten, doasaun $400.000 ne’e sei ajuda responde hela ona apoiu intervensaun sira inkluindu kontinuasaun servisu esensiál maternál, neonatál no infantil iha país Timor laran tomak, no mós responde ba kampaña vasinasaun COVID-19 ba populasaun ilejivel sira, hadi’ak prevensaun no kontrolu infesaun iha sentru saude komunitária sira.
“Ohin loron, ha’u honrada tebes atu anunsia doasaun $400.000 asistensia ba COVID-19 husi povu Amerikanu. To’o ohin loron, USAID fornese ona millaun $6,8 ba UNICEF no USAID-nia atividade sustentabilidade sistema saude apoiu atu hatan COVID-19 iha Timor-Leste. Finansiamentu ne’e foka liu ba komunikasaun risku no involvimentu komunidade, prevensaun infesaun no kontrolu, no espansaun kapasidade bee no saneamentu iha komunidade sira ho risku aas. Esforsu krítiku sira seluk inklui fortalesimentu kolesaun no análize dadus hodi mellora hatan jeral emerjensia ba COVID-19. Dehan Diretora USAID Zema Semunegus, iha nota imprensa ne’ebe Neon Metin Asesu husi UNICEF, Sexta 22/07.
Ministra Saude (MS) Odete Maria Freitas Belo, haktuir iha tinan 2020, USAID no UNICEF servisu hamutuk ona ho Ministeriu Saúde kona-ba melloramentu fasilidade bee, saneamentu no ijiene (BESI sigla Tetun) sira iha sentru saude komunitaria 30 iha munisipiu lima no konsientizasaun kona-ba prevensaun COVID-19 no implementasaun vasina, inklui liu husi implementasaun involvimentu koordenador kumunitaria sira iha munisipiu ida-idak. USAID ho UNICEF mós fornese pakote prevensaun kontrolu infesaun (IPC sigla Inglés) iha sentru saude 15. Hala’o hela melloramentu fasilidade BESI iha Sentru Saude Komunitaria 13 iha munisipiu lima.
“Apoiu ne’ebe fornese ona husi USAID ho UNICEF mak esforsu hatan ba COVID-19 ne’ebe kritiku, ajuda prevene propagasaun COVID-19, trata ema sira infetadu husi virus, no garante kontinuasaun servisu saude esensial sira, liu husi mantein profesional saude sira seguru durante pandemia,” Dehan MS Odete Maria.
Entertantu Enkaregada Reprezentante País Fundus Nasoins Unidas ba Labarik (UNICEF sigla Inglés), Emmanuelle Collet, hateten, UNICEF nia atividade no asaun maka hamrak labarik sira iha Timor ne’e seguru husi Covid-19 no moras sira seluk.
“Ami nia asaun konjunta sira mak xave atu matein labarik no familia sira seguru husi COVID-19 no moras sira seluk, no iha tempu hanesan fortalese sistema saude atu bele hasoru krize ne’e ho diak, no hatan ba populasaun Timor-Leste nia nesesidade sira, partikularmente feto no labarik sira, dehan Emmanuelle Collet, Enkaregada Reprezentante País UNICEF.
Ho finansiamentu ne’e, total kontribuisaun ba UNICEF atu hatan ba COVID-19 iha Timor-Leste to’o ohin loron hamutuk millaun $2,9 ba faze haat hahú husi $500.000 iha 2020, millaun $1,5 iha 2021, $500.000 iha fulan Maiu 2022 no $400.000 iha fulan Jullu 2022.








