Reportajen Joselina dos Santos
Forum Organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste (FONGTIL), husu ba Partidu Polítika sira katak durante halo kampaña Politika tenke Apresenta Planu no Programa ba tinan lima nian, liu-liu iha Setor Edukasaun, Saúde Infraestrutura Bazika, Agrikultura, Hodi bele diversifika povu nia ekonomia. Husu mos ba lider Politika sira ne’ebe hamrik iha Lider nasional nia sorin halo propaganda politika tenke ho edukativu no labele hatun lider nasional sira seluk, tanba ida ne’e la eduka povu maibé husik hela politika ne’ebé ho odio no vingansa ba jerasaun sira tuir mai.
Diretór Ezekutivu FONGTIL Valentim da Costa Pinto “Koko” hateten, FONGTIL nu’udar Assosiasaun ba membru ONG lokál, nasionál no internasionál hamutuk 270. Ho nia Personalidade juridika bazeia ba Dekretu – Lei Nu . 5/2005 loron tolu (3) Agostu. Hanesan mós ho organizasaun sosiedade sivil ida iha Timor-Leste, ne’ebé ho nia mandatu haat, FONGTIL maka Desaminasaun Informasaun, Koordenasaun, Empoderamentu ba Membru no advokasia. Konstituisaun Republika Demokrátika Timor – Leste artigu 65 estimula kona-ba eleisaun sira.
“Eleisaun jerál nu’udar festa demokrátiku iha Nasaun demokrátiku, ne’ebé sidadaun hotu iha direitu atu partisipa ho livre no ezerse sira nia direitu ba tuir Kampaña hodi hili sira nia reprezentante iha uma fukun Parlamentu Nasionál no membru Governu liuhusi sufrájiu universál, diretu, sekretu no pesoál ne’ebé atu lidera no kaer ukun iha nasaun Timor-Leste durante tinan lima (5) tuir lei haruka”, dehan, diretór Koko iha Salaun FONGTIL Kaikoli, teresa 09/05.
Nia haktuir, iha Artigu 46. (Direitu ba partisipasaun iha politika). Sidadaun hotu – hotu iha direitu atu partisipa, hosi nia rasik liuhusi reprezentante ne’ebé hili tuir demokrasia, ba vida politika no ba asuntu públiku nian iha rai laran. Sidadaun hotu – hotu iha direitu atu halo no partisipa iha partidu politiku sira. Artigu 47 (Direitu sufrájiu nian) Sidađaun hotu-hotu ho tinan sanulu-resin-hitu ba leten, iha direitu atu hili no ema hili nia. Hala’o direitu sufrájiu ne’e katak ema ida – idak, hanesan devér siviku ida.
“Ami Husu ba Lideransa Partidu Politika sira halo Propaganda politika labele insulta malu iha Palku politika. Husu ba Koordenador Partidu Politika sira hahu husi Aldeia too suku kuandu organiza kampaña labele fahe atributu Partidu Politika nian ba Labarik ki’ik sira. Husu mos ba Comisaun Nasional Eleisaun (CNE) halo Suprivisaun ka observasaun ba partidu politika tenke trata hanesan Partidu balun Staff CNE sira ba butuk malu hodi Observa Partidu balu laiha, CNE tenke trata partidu sira hanesan. Husu mos ba PNTL halo seguransa ba Partidu Politika sira tenke trata hanesan laos partidu balun halo siguransa no balun laiha”, nia husu ba lideransa parpol sira.









