Reportajen David da Costa
Provedoria Dos Direitos Humanos E Justiça Virgílio da Silva Gutrres “Lamukan” hateten,Rezultadu monitorizasaun Ekipa PDHJ ba atividade kampanha eleitoral hahú husi loron 19 Abril to’o loron 1 Maiu iha teritóriu nasional (munisípiu 13 no RAEOA) konsege identifika faktu sira ne’ebé komete husi partidu polítiku nia emar sira maka Boa Governação Involvimentu funsionáriu públiku iha atividade política no Utilizasaun património Estado ba atividade kampaña.
“Funsionáriu públiku balun sei kontinu involve no partisipa iha kampaña partidu politiku maske la husu lisensa tuir lei haruka. Ida ne’e ekipa identifika iha kampaña iha munisípiu Baucau, Bobonaro, Covalima no RAEOA. Total Funsionáriu sira ne’ebé identifikadu kompostu husi Ministériu Edukasaun, Saúde, Agrikultura, MAE, Turizmu, no Ministériu Transporte Telekomunikasaun,” dehan Provedoria Dos Direitos Humanos E Justiça Virgílio da Silva Gutrres “Lamukan”, iha komunikadu Imprensa ne’ebé Neon Metin Asesu ohin, Tersa 16/05.
Nune’e mós PDHJ haree partidu politiku nia militante sira ne’ebé hanesan funsionáriu publiku kontinua utiliza patrimóniu Estadu ba partisipa iha kampaña. Patrimóniu sira ne’e maka hanesan motorizada ne’ebé balun sira hasai tiha xapa matrikula.
Aleinde ne’e ekipa mos deteta utilizador sira balun husi administrador postu administrativu, lideransa komunitariu uza motorizada Estado ba partisipa iha kampaña partidu politiku nian. Ekipa mos haree iha membru Governu balun ho eskoltu uza kareta estadu partisipa iha kampaña partidu politiku nian iha RAEOA. Nune’e mos ekipa deteta morizada estadu hamutuk 13 iha munisípiu hanesan Ainaro, Baucau, Bobonaro no Covalima.
Alende ne’e mós, PDHJ identifika katak partidu politik FRETILIN, CNRT, PD, KHUNTO, Os Verdes no PLP sei nafatin involve labarik sira nudar objetu ba sira nia atividade kampaña. Maski rekonhese katak prezensa labarik balun tanba sira nia hakarak rasik no balun tuir sira nia inan-aman sira, maibé iha mos labarik balun ne’ebe partidu sira utiliza nudar objetu propaganda politika hanesan hatais kamizola partidu politiku nian, pinta isin ho partidu politiku nia logotipu ka naran hodi aprezenta ba publiku. Iha fatin balun, labarik sira mos involve iha serimonia resesaun ba lideransa partidu politiku sira hanesan dansa ka bidu.
Ho faktu sira ne’ebe mak PDHJ rekolla iha leten hosi 19 Abril toó loron 1 Maiu 2023, Provedor Direitos Humanos e Justiça, Husu ba Comissão Função Pública atu foti medida disciplinar hasoru funsionariu públiku sira ne’ebe partisipa atividade kampaña politika sem autorização.
No husu mós ba orgaun eleitoral sira, CNE no orgaun kompetente sira atu hola medida nesesaria hodi rezolve hahalok sira ne’ebe konstitui krimi eleitoral. Husu mós ba partidu politiku sira ne’ebe iha governu atu orienta no aviza ba nia kuadru sira ne’ebe kaer pasta nudar membru Governu atu respeita património Estado nian hodi la utiliza ba atividade partidária.
Nune’e mós, PDHJ apela ba partidu politiku sira atu para ona utiliza labarik/joven adolescente sira nudar objetu/instrumentu propaganda politika iha periudu kampaña.









