Home Notisia Horta: Governu Alemaña Konkorda Timoroan Uza Pasaporte Timor Ba Serbisu Iha Ne’eba

Horta: Governu Alemaña Konkorda Timoroan Uza Pasaporte Timor Ba Serbisu Iha Ne’eba

692
0
Presidente Republika, Dr. Jose Ramos Horta. [Foto: David | 28.06.2023]

Reportajen David da Costa

Prezidente Repúblika (PR),Dr. José Ramos Horta, hateten nasaun Alemaña konkorda ona  Timoroan uza pasaporte Timor-Leste hodi ba servisu iha Alemaña, maibé tenke liu husi akordu formal entre Governu rua ne’e.

“Ha’u hahú kedas tinan kotuk liu ba ho deputadu Alemaña ne’ebé mai vizita no hasoru ha’u iha fulan Outubru tinan 2022, ha’u hateten ba sira, ha’u hakarak haree programa espesiál oin seluk ida, Alemaña ho Timor-Leste, ida maka atu simu traballadór Timorense ho pasaporte Timorense, sira simu no konkorda. Tanba foin daudaun mós sai ona lei ida iha Alemaña ne’ebá permite duni laiha diskriminasaun rai ne’ebé bele ba, ema ne’ebé hakarak haruka traballadór bele mais tenke liu husi kontratu kedas ho kompañia,” Prezidente Repúblika José Ramos Horta ba jornalista sira hafoin fila husi nia vizita estadu Alemaña, iha Salaun VIP Aeroportu Internasionál Nicolão Lobato Komoro, Kuarta 28/06.

Nia haktuir, primeiru sei hetan lai akordu formál ho Governu Alemaña tau Timor-Leste halo parte programa ne’ebé haruka traballadór, klaru ho pasaporte Timorense, la’ós pasaporte Portugés, maibé halo mós formasaun tékniku profesionál la’ós de’it ba servisu depois laiha oportunidade atu aprende halo formasaun ne’ebé profesionál ba oin ne’e sira konkorda, sira hakarak duni ida ne’e.

Maíbé Xefe Estadu mós husu ba sira atu tau matan, tulun eskola tékniku profesionál sira iha Timor-Leste atu akredita kurikulum eskola sira nian, hanesan Fatumaka no fó ekipamentu no formasaun téknika profesionál ne’e sei hala’o iha Timor no balun sei hala’o mós iha Alemaña, maibé ne’e governu foun mai ho Ministru ka sekretáriu estadu mak depois ho ekipa ida primeiru hahú ko’alia ho Embaixada iha Jakarta sira sei mai iha Timor-Leste, depois mak delegasaun ba, no halo kontaktu mós, Xefe Estadu rasik sei book an ho Kompañia fábrika sira ne’ebé atu simu traballadór. Tanba atu ba tenke iha kontratu ne’e lei ida husi Alemaña ne’ebé foin sai bele loke dalan ba ida ne’e.

Alende ne’e,  Xefe Estadu Dezloka vizita ofisiál ida ba Alemaña federál hasoru ho Prezidente Federál, Primeiru Ministru Alemaña nian hodi ko’alia asuntu  importante ida maka kooperasaun bilaterál Alemaña ho Timor­-Leste, tanba tinan 20 liu ba Alemaña hanesan parseiru importante ida, sira mós fó tulun ba harii Timor nia setór maritima, la’ós de’it oferese ro ahi Nakroma ne’e 100% sira nia oferta. Maibé mós halo formasaun ba ema sira iha setór planeamentu administrasaun jestaun iha transporte maritima.

Alende ida ne’e kooperasaun Alemaña mós uluk riku ho agrikultura, liu-liu iha Natarbora no buat seluk tan ne’ebé tinan sira nia laran ne’e governu husu, Xefe Estadu rasik husu momentu ne’eba, sira sempre buka ajuda hanesan dada bee ba komunidade sira ne’ebé sosa. Maibé programa bilaterál sira halo ne’e remata iha 2022 ne’e tuir sira nia planu kleur tiha ona, kooperasaun bilaterál Timor-Leste tinan 20 ba setór ida ne’e.

Tanba, sira halo avaliasaun estratéjia prioritária ba Alemaña ne’e inklui atu tau konsentrasaun bilaterál ba iha ne’ebé, tanba problema bo’ot liu mak iha kontinente afrikanu, sira iha Europa sira mak liña frente simu refujiadu rihun atus ba atus mai husi Áfrika no rai sira seluk, entaun sira deside konsentra liu ba programa agro do norte. Timor-Leste sira kontinua apoia, maibé liu husi Uniaun Europeia ho ajensia ONU sira la para, maibé la halo ona kooperasaun bilaterál direitamente governu ho governu.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here