Home Notisia Zevonia: Jornalista Tenke Abitua Prátika Verifika Faktus, Hodi Kombate Propaganda no Fake...

Zevonia: Jornalista Tenke Abitua Prátika Verifika Faktus, Hodi Kombate Propaganda no Fake News Ne’ebé Espalla

1450
0
Prezidente AJTL, Zevonia Vieira halo aprezentasaun ha treinamentu. [Foto: AJTL Doc. | 26.07.2023]

Reportajen Adroaldo “Saretukau”

Prezidente Asosisaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL), Zevonia Vieira, liu husi treinamentu Fact Checking ba jornalista sira iha Tower, Fatuhada, husu atu jornalista sira abitua prátika tools ne’ebé hetan durante treinamentu hodi verika no kontra Propaganda Falsu no Fake News hodi hato’o hikas informasaun ne’ebé loos ba públiku.

Tanba ne’e mak AJTL nia objetivu treinamentu ida ne’e atu hafoun nafatin jornalista nia hanoin no treina sira atu bele hatoman aan prátika verifika faktus hodi kombate Fake News ne’ebé espalla iha públiku.

“Oinsá ita lais verifika antes ema share barak ba ema seluk, entaun ida ne’e parte ida hosi ita (jornalista) nia servisu, ita la hein ema share barak tiha foin ita verifika no halo análiza, entaun ida ne’e sai hanesan obstákulu mai ita. No espera katak iha sesaun ida ne’e, ita prátika halo ita abitua liutan konabá informasaun sira ne’ebé espalla. Ita bele nota, kolega (jornalista) sira hetan informasaun falsu, ha’u bele hetan imi verifika informasaun falsu sira uza tools ne’ebé imi hetan hodi klarifika ba públiku.” Dehan Prezidente AJTL, Zevonia iha enseramentu ba treinamentu Fact Checking ne’ebé hala’o iha Salaun Tower, Fatuhada, tersa-feira, (25/07).

Fatin hanesan, Jornalista Timor Post, Agosto Sarmento dos Reis, sente kontente bele partisipa iha treinamentu ida ne’e hodi hasa’e nia koñesimentu. Nia dehan ohin loron ita moris iha era dijital, hasoru dezafiu oi-oin, liu-liu informasaun falsu sira.

“Tanba ohin loron ita moris iha mundu dijital, mundu ne’ebé mai ho dezafiu ne’ebé barak tebe-tebes, liu-liu informasaun falsu. Ema iresponsável sira ne’e gosta espalla informasaun sira ne’ebé la kredível, informasaun provokativu, balu nakonu ho propaganda entaun, nu’udar jornalista iha obrigasaun atu aprende barak tan ho siénsia ka materia sira ne’ebé relevante ho jornalista nia servisu rasik, oinsá bele kontra informasaun falsu sira ne’e.”

Nia dehan treinamentu ne’ebé AJTL ho Moonshot organiza importante tebes ba nia nu’udar jornalista tanba hetan materia ne’ebé relevante ho jornalista nia servisu rasik oinsá kontra informasaun falsu sira, tuir nia iha Timor-Leste ema fasil tebes monu ba informasaun falsu ka hoax sira, tanba ne’e treinamentu ne’e prioridade tebes.

“Ho matéria sira ne’ebé iha, hein katak ha’u ho kolega sira hotu ne’ebé tuir formasaun ne’e, ba oin tau iha prátika atu, tanba asaun sira ne’ebé jornalista sira halo mak bele ajuda ita nia sosiedade ne’e bele redus risku liu-liu bainhira informasaun sira ne’ebé falsu.”

Nia husu nafatin jornalista sira aprende no tau iha prátika hodi halo servisu nu’udar jornalista hodi bele tulun sosiedade hatene ka komprende informasaun ida ne’ebé los no ida ne’ebé laloos, liu hosi notísia sira.

“Timor ne’e ita fasil los monu iha informasaun falsu iha oras ida nia laran. Timoroan hotu-hotu, sira ne’ebé mak hosi lorosa’e to’o loro-monu, tasi-feto, tadi-mane ne’ebé mak uza de’it rede sosial fasil konsumu informasaun falsu.”

Treinamentu ne’ebé AJTL hala’o, servisu hamutuk ho organizasaun Moonshot hosi Reinu Unidu no Blackdot hosi Singapura, ho partisipante na’in 15 ne’ebé partisipa hosi media online Neon Metin, Lafaek News, Media Mudansa, Timor Post, Hatutan, Radio Komunidade Maubisse no Covataroman, organiasaun Ra’es Hadomi Timor Oan (RHTO) no Youth Making Change inklui Citizen Journalist Timor-Leste (CJTL).

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here