
Reportajen Juvinal Cabral
“Tinan ida ne’e, ami sei haruka estudante Timor Oan nain 10 ne’ebé mak sei komesa sira nia estudu iha universidade Japones sira. Estudante nain 3 sei ba hamutuk iha programa bolsa estudu Ministériu Edukasaun, Siênsia no Teknolojia Japaun nian, estudante nain 1 sei
aranka ba Japaun hodi hala’o estudu iha Akademia Defeza Nasional, no partisipantes bolsa estudu JDS nian nain 6 mak sei ba hala’o estudu iha Japaun,” dehan embaixador Japaun Tetsuya Kimura nia diskursu iha okaziaun Resepsaun Japan Alumni Gathering, embaixada Japaun 19/03.
Embaixador Japaun Tetsuya Kimura informa to’o ohin loron, estudante Timor Oan nain 120 resin mak ba hala’o ona sira nia estudu iha universidade Japones sira, inklui nain 33 ne’ebe ba liu husi programa bolsa estudu Ministériu Edukasaun, Siênsia
no Teknolojia Japaun, nain 17 liu husi Akademia Defeza Nasional Japaun, nain 34 (tolu nulu resin haat) liu husi programa treinamentu longu prazu JICA nian, no nain 29 liu husi programa JDS.
“Númeru ida ne’e sa’e bebeik kada tinan, no ami hein tebes estudante barak liu tan mak sei mai hamutuk tan iha grupu alumni Japaun ida nee,” dehan embaixador Japaun
Aleinde nee, estajiáriu foun sira ba programa treinamentu longu prazu JICA nian sei komesa nomeadu iha fulan Julhu mai. Aleinde nee, liu husi programa JENESYS (Japan-East Asia Network of Exchange for Students and Youths), foinsa’e Timor Oan nain 1400 resin mak vizita ona Japaun desde tinan 2010. Tinan kotuk, sira haruka ona Timor Oan nain 24 ba Japaun no espera katak interkâmbiu ema-ba ema entre países rua
ne’e sei kontinua buras.
“Ha’u laiha dúvida katak konfiansa entre indivídu sira hametin baze husi
relasoens bilaterais. Ha’u mos fiar katak edukasaun, liu liu ensinu superior, hala’o papel fundamental ida iha harii nasaun. Ha’u realiza katak esperiênsia hala’o estudu iha rai liur ho idade joven nee valioza tebes, tamba ha’u rasik
hala’o estudu iha Universidade Munich iha Alemanha tinan 36 liuba, no hau sei aproveita nafatin esperiênsia ida nee. Ha’u espera katak imi nia esperiênsia hala’o estudu iha Japaun sei sai riku-soin ida ba imi nia futuru nune’e mos ba Timor-Leste,” dehan embaixador Japaun
Embaixador nia deskursu ne’e fo parabéns no bom susessu ba sira ne’ebé sei aranka ba Japaun iha tinan ida nee. No ba sira ne’ebe fila ona husi Japaun, mai Timor-Leste kontinua servisu hamutuk, fo liman ba malu ba futuru ne’ebé di’ak liu ba Japaun no Timor-Leste.
“Ha’u sente kontenti tebe-tebes ho ha’u nia maun alin sira iha ne’e prinsipalmente hanesan Timoroan orgullu tebes ha’u bele reprezenta ha’u nia nasaun iha ema nia rai. Ha’u liu selesionadu akademia defeza nasional ne’e ba militar nian ne’ebe ha’u sente kontenti tebes ho kooperasaun entre nasaun Timor-Leste ho Japaun nian,” dehan estudante bolseiru Elvanio Antonio Fatima da Cruz iha Embaixada Japaun 19/03.
Bolseiru ne’e hatutan kolaborasaun ne’ebe mak fo oportunidade diak tebes ba nia atu bele kompete hasa’e nia konhesimentu liutan iha Japaun.
“Ha’u remata ha’u nia estudu iha Externato Sao Jose e depois ha’u kontinua fali estudu universidade iha Universidade Nasional de Timor Lorosa’e (UNTL) Hera Fakuldade Engenharia Ciencia e Tecnologia, departamento Mekanika e depois atu ba semestre 3 mak ha’u para tiha tanba liu tiha ona akademia defeza nasional japaun estimadamente ha’u ba tinan 5 hotu prinsipalmente fila iha 2030.”
Estudante bolseiru ne’e esplika tuir infomasaun ne’ebe nia rona dia 29 iha japaun extativamente dia 31 iha ona Tokio tama ona ba dormitoriu.
“Ha’u nia esperansa ba joven ne’ebe mak foinsa’e lalika lakon esperansa koko nafatin buat saida de’it, ema nia liafuan ne’ebe atu mai intrope labele preukupa tenke reza estuda no ba oin”
Iha fatin hanesan estudante bolseira, Nelisa Alifa da Costa nia agradese tebes ba governu Japaun ba oportunidade ne’ebe sira fo ba Timoroan sira hala’o sira nia estudu ensinu superior iha Japaun ho area oioin.
“Ha’u espera katak oportunidade ida ne’e sei kontinua nafatin dezeju boot tebes numeru ba Timoroan labele rua ka tolu de’it. Ha’u espera ba oin numeru boot liu tan ba estudante Timoroan sira bele ba kontinua sira nia estudu iha universidade japaun area oioin, ha’u sei aranka husi Timor-Leste ba iha Japaun universidade Tokio iha 01 Abril tinan ne’e”









