Reportajen David da Costa
IHa konferénsia Ekonomika Emprezarial Timor-Leste ho Australia ne’ebe maka organiza husi Governu Timor-Leste no Austrália ne’e, Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão husu ba Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste (CCI-TL) atu apoiu ba setór privadu Timor-Leste nian atu bele ko’alia ho setór privadu husi Austrália nian hodi haree asuntu inportante sira.
Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatete, CCI-TL nu’udar mahon ba setór privadu sira tenke husu setór privadu Timor-Leste nian atu bele ko’alia ho setór privadu husi Austrália nian, hodi haree katak sira mai ne’e atu halo saida, lae kada tinan halo konferénsia diskursu mesak furak maibé rezultadu laiha.
“Ha’u ko’alia liu ba mikru pekena no médiu empreza, atu bele halo buat ruma ona tanba saida de’it mak husi ita-nia populasaun bele halo, bele sosa no bele halo transforma hodi faan fali iha ita-nia rai, ida-ne’e mak ita tenke dudu,” dehan Xanana Gusmão liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha Sentru Konvensaun Dili, Kinta 07/08.
Iha fatin hanesan hanesan Prezidente Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste (CCI-TL), Jorge Serrano mos hatete, konferénsia ida ne’e Motiva setor privadu sira, tanba Konferénsia ida ne’e mos importante tebes tanba ko’alia kona ba konferénsia ekonomia negósiu la’ós ohin ko’alia halo kedas negósiu, maibé konferénsia ne’e loke kontaktu setór privadu sira ente Autralia ho Timor-Leste bele koñese malu.
“Konferénsia ita tenke avalia fali, hodi hatene katak saida maka akontese, seidauk akontese no saida maka seidauk halo. Entaun tinan kotuk primeiru konferénsia ne’e loke ligasaun no tinan ne’e fó kontinuasaun ba loke ligasaun iha tinan kotuk ne’e depoiz ita sei fó avaliasaun,” dehan.
Tanba husi konferénsia sira ne’e nia vantajen mak setór privadu sira husi rai-liur bele mai koñese Timór, kultura. Tanba ne’e atu k’oalia kona-ba negosiu tenke ko’alia ema ho ema no Timor mos bele loke komferensia sira hanesan ne’e atu dada setor privadi sira husi internasional atu mai.
“Agora negósiu ita tenke ko’alia entre ema ho ema, ema mós tenke mai haree oportunidade saida mak bele halo, tanba ema ne’ebé halo negósiu hatene atu haree oportunidade sira, ne’ebé ha’u hanoin konferénsia sira hanesan ne’e presiza tebes, ita loke iha Timor, la bele ita de’it maka sai ba li’ur, maibé ita mós persiza halo eventu sira ne’e atu dada setór privadu sira atu koñese ita-nia realidade Timor-Leste”,nia explika.
Konferénsia Ekonómika no Negósiu Timor-Leste ho Austrália daruak (TLAUCON 2025), ne’ebé hala’o iha loron 6–8 fulan-agostu iha Sentru Konvensaun Dili. Konferénsia ne’e organiza husi Governu Timor-Leste no Austrália, ho objetivu atu hametin lasu ekonómiku liuhusi promove investimentu iha setór xave sira, inklui agrikultura, turizmu, manufatura, no rekursu minerál sira.









