
Repoetajen David da Costa
Prezidente Republika (PR) José Ramos-Horta, ohin simu karta kredensial diplomátika husi Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu foun Japaun nian Yamamoto Yasushi, mai iha Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL). Espera katak ho lideransa embaixadór foun ne’e Timor-Leste nia kooperasaun sai kle’an liután, partikularmente iha área infraestrutura, enerjia renovável no investimentu privadu.
Ministeiru Negosiu Estranjeiru no Koopersaun (MNEK) Bendito Freitas hatete, Ohin iha 09 Janeiru 2026 iha Palásiu Prezidensia, MNEK mai akompaña novu Embaixadór Yamamoto Yasushi husi Governu Japaun ne’ebé mai troka Embaixadór anteriór Kimura Tetsuya ne’ebé misaun remata ona, purtantu Embaixadór foun mai entrega kredensial ba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta.
“Ita Timor-Leste iha relasaun ida ne’ebé importante tebe-tebes, no istóriku ho Governu Japaun, ita hatene katak kooperasaun ne’ebé bem fundamentadu iha área setór hotu-hotu ba ita nia dezenvolvimentu estabilidade, dezenvolvimentu ekonómiku, sosiais,” dehan Ministeiru Negosiu Estranjeiru no Koopersaun (MNEK) Bendito Freitas ba jornalista sira hotu iha palásiu Prezidensiál Bairo-Pite, Sexta 9/01.
Tanba ida ne’e mak prezensa Embaixadór foun Japaun Yamamoto Yasushi iha ona moto ne’ebé ohin aprejenta kredensial, nia sei dezempeña papél di’ak liu tan, atu fó kontinuidade ba misaun ne’ebé Embaixadór anteriór Kimura Tetsuya Japaun hala’o tiha ona.
Embaixadór Yamamoto maka diplomata senior ida ho kareira distinta ida ne’ebé dura ona liu dékada tolu iha Ministériu Negósiu Estranjeiru Japaun nian. Lisensiadu hosi Universidade Tókio no Universidade Harvard, nia kaer ona kargu importante sira iha Ázia no Europa, inklui kargu sira ho nivel aas oioin iha embaixada sira iha Xina no Koreia-Súl, no mós desempeña funsaun nu’udar Ministru iha Embaixada Japaun nian iha Filipina.
Ninia esperiénsia kle’an iha diplomasia rejionál inklui kargu diretór sira iha Sekretariadu Gabinete nian ba kestaun sekuestru no iha Departamentu Asuntu Aziátiku no Oseánia sira, no mós períodu ida iha Sekretariadu ba Kooperasaun Trilaterál iha Seul. Ninia kargu ikus liu mak nu’udar Embaixadór ba Uniaun Europeia, hodi hatudu ninia expertise kle’an iha asuntu bilaterál no multilaterál, antes ninia nomeasaun nu’udar Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Japaun nian iha Repúblika Demokrátika Timor-Leste.
Nune’e mos Prezidente Republika (PR) José Ramos-Horta fó benvindu ba Embaixadór foun Japaun nian mai Timor-Leste, Yamamoto Yasushi. No Japaun nia apoiu ba Timor-Leste ne’e la nakdoko hahú husi Timor-Leste nian indepensia. Tanba ne’e espera iha embaixadóe foun nia lidernasa iha koopersaun ne’ebe maka di’ak liu tan.
“Ha’u fó benvindu ba Embaixadór Yamamoto Yasushi mai Timor-Leste. Japaun nia amizade no apoiu ne’ebé la nakdoko dezde ami nia independénsia sai fundamentál ba ami nia nasaun nia trajetória. Ha’u iha konfiansa katak, iha Embaixadór Yamamoto nia lideransa, ita sei haree ita nia kooperasaun sai kle’an liután, partikularmente iha área infraestrutura, enerjia renovável no investimentu privadu, hodi aproveita impulsu enkontru nivel aas foin lalais ne’e no kompromisu partilladu ba rejiaun ida ne’ebé pasífika no próspera,”dehan José Ramos-Horta.
Tanba dezde estabelese relasaun diplomátika iha tinan 2002, Timor-Leste no Japaun harii ona parseria ida ne’ebé sólida bazeia ba respeitu ba malu no fahe valór sira nu’udar nasaun marítima sira ho istória reziliénsia nian. Japaun sai hanesan apoiante importante ida ba Timor-Leste nia dezenvolvimentu, fornese asisténsia iha materia infraestrutura, saúde, edukasaun no redusaun risku dezastre nian (no protesaun ambientál, entre sira seluk), liuhosi Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun (JICA), organizasaun internasionál sira no ONG japoneza no timor-oan sira.
Liuhusi vizita sira ho nivel aas hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, iha dezembru 2023, no Prezidente José Ramos-Horta, iha agostu 2025, relasaun bilaterál sira hetan elevasaun ba “Parseria Abranjente”. Kooperasaun dezenvolvimentu nian avansa maka’as, ne’ebé marka ho konstrusaun enfermaria ospitalár foun no sentru partu 20, hamutuk ho konstrusaun futuru terminál aeroportu ida no konkluzaun projetu infraestrutura rurál hamutuk 155 iha tinan tolu ikus ne’e.
No inisiativa importante sira mós habelar ona, hanesan programa kuda ai-funan fresku no investimentu boot Japaun nian iha konstrusaun ró no enerjia solar. Aleinde ne’e, interkámbiu interpesoál liuhosi programa estájiu, interkámbiu akadémiku no vizita foin-sa’e sira kontinua hametin liután ligasaun entre nasaun rua ne’e.
Nune’e mos Xefe Estadu José Ramos-Horta manifesta konfiansa tomak katak mandatu Embaixadór Yamamoto Yasushi nian sei hasa’e no sei reforsa lasu amizade no kooperasaun ne’ebé dura entre Timor-Leste no Japaun.








