Home Notisia  SEI Garante Investimentu  OJE 2027 Fo Oportunidade Boot Atu Fortalese Ba Inkluzivu 

 SEI Garante Investimentu  OJE 2027 Fo Oportunidade Boot Atu Fortalese Ba Inkluzivu 

39
0
Sekretária Estadu Igualdade (SEI). Foto: Media,SEI.

Reportajen Umbelina dos Reis 

Sekretária estadu igualdade (SEI), fo apresiasaun ba FOKUPERS tanba meza redonda ne’e laos hasoru malu deit maibe ne’e forum desizivu nune’e ba futuru hadi’a liu-tan ba haree vitima sira . SEI nia prespetiva  tuir tema ne’ebe iha,  “Reflete progresu, fortalese kompromisu jéneru liu husi alokasaun orsamentu sensivel ba jéneru iha OJE 2027, hosi kompromisu polítika ba impaktu durável.” objetivu hosi meza redonda ne’e atu hadi’a diakliu tan ko’alia konaba, orsamentu sensível ba jeneru laos  orsamentu ida ne’ebé separa ba feto no mane , maibé nu’udar mekanizmu ida atu asegura  planeamentu, alokasaun orsamentu, implementasaun no avaliasaun programa governu konsidera nesesidade diferente husi feto, mane, labarik no grupu vulnerável sira, atu la husik ema ida iha kotuk.

Sekretária Estadu Igualdade (SEI),  Elvina Sousa Carvalho hateten, tema ida-ne’e konvida ita atu haree fila-fali progresu ne’ebé ita alkansa ona iha tempu hanesan, reforsa ita-nia kompromisu atu asegura katak kada polítika no kada orsamentu ne’ebé governu investe bele fó benefísiu ne’ebé justu ba feto, mane, labarik, ema ho defisiénsia (EhD) no grupu vulnerável sira hotu.

“Durante ne’e, Timor-Leste hatudu avansu importante iha promosaun igualdade jéneru. Governu kontinua hametin implementasaun polítika Igualdade jéneru no inkluzaun sosiál (GEDSI), planu asaun nasionál kontra violénsia bazeia ba jéneru (PAN-VBJ), planu asaun nasionál ba rezolusaun konsellu seguransa nasoins unidas 1325 kona-ba Feto, pás no seguransa no deklarasaun Maubisse kona-ba empoderamentu ekonómiku feto. kompromisu hirak-ne’e demonstra katak igualdade jéneru sai ona prioridade estratéjika ba dezenvolvimentu nasionál.” Dehan Sekretária Estadu Igualdade (SEI), Elvina Sousa Carvalho, liuhosi nia diskursu iha salaun Delta-Nova, segunda-feira, 27/07.

Nia dehan, maske nune’e esperiénsia hatudu katak polítika di’ak sei la naton karik la hetan rekursu ne’ebé sufisiente atu implementa. Tanba  orsamentu sensivel ba jéneru sai instrumentu importante atu transforma kompromisu polítiku ba rezultadu ne’ebé bele sente no sukat iha moris lorloron komunidade nian.

“Orsamentu sensível ba jeneru laos  orsamentu ida ne’ebé separa ba feto no mane , maibé nu’udar mekanizmu ida atu asegura  planeamentu, alokasaun orsamentu, implementasaun no avaliasaun programa governu konsidera nesesidade diferente husi feto, mane, labarik no grupu vulnerável sira, atu la husik ema ida iha kotuk.” Nia dehan. 

Nia informa, Preparasaun orsamentu jerál estadu (OJE), 2027 fó oportunidade boot ida ba ita hotu atu fortalese integrasaun perspetiva jéneru iha planeamentu no alokasaun rekursu públiku. Ida-ne’e laos  de’it kona-ba kumpri obrigasaun polítika, maibé kona-ba garante katak investimentu governu bele fó impaktu ne’ebé efetivu, inkluzivu no sustentável.

“SEI nafatin enkoraja ba ministériu hotu atu haree igualdade jéneru laos  hanesan asuntu adisionál ida, maibé hanesan parte integrál husi boa governasaun, dezenvolvimentu umanu no prestasaun servisu públiku ne’ebé efetivu.” Nia enkoraja.

Nia dehan, Iha preparasaun orsamentu jeral estadu (OJE) 2027, iha diferensa alokasaun orsamentu. Durante ne’e ita aloka orsamentu bazeia ba programa maibé iha tinan 2027 sei muda ba iha alokasaun orsamentu bazeia ba polítika,  determina prioridade estratéjika governu no orienta rekursu públiku atu responde ba problema no objetivu nasionál ne’ebé Governu hakarak alkansa. Nune’e ministériu hotu, inklui sekretaria estadu ba igualdade (SEI), sei aliña nia proposta orsamentu ho prioridade polítika governu (PPG). Hafoin prioridade hirak-ne’e tradús ba programa no atividade konkreta ho indikadór, metas no alokasaun orsamentu ne’ebé bele sukat nia rezultadu.

Nia dehan,  orsamentu bazeia ba polítika no orsamentu bazeia ba programa laos sistema rua ne’ebé separadu, maibé sistema komplementár ida. Polítika fó diresaun no prioridade, enkuantu programa transforma diresaun ne’e ba implementasaun efetiva. Abordajen ida-ne’e, OJE 2027 bele asegura katak rekursu estadu aloka ba prioridade nasionál no prodús impaktu ne’ebé efetivu, inkluzivu no sustentável ba povu Timor-Leste.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here