Reportajen Silvino Freitas
Barry’s Place Beloi-Ataúro fatin akomodasaun ba vizitante lokál no estranjeiru, ne’ebé hala’o vizita ba illa Ataúro, nune’e fatin refere promove eko-turizmu no turizmu komunitária illa Ataúro nian, hodi fó rendimentu ba komunidade illa Ataúro nian.
Tuir Marcelina de Araújo nain ba Barry’s Place katak, sira loke fatin Barry’s Place atu dezenvolve ecotourismu illa Ataúro nian husi fatin ne’e mós atu promove produtu lokál no kultúra Ataúro nian, inklui mós bele hasae rendimentu komunidade sira iha Ataúro nian tanba ne’e sira hakarak loke ecotourismu hanesan Barry’s Place, nune’e mós ecotourismu ne’e iha sustentabilidade ba tempu naruk nian tanba materiál sira uza hodi dezenvolve ecotourismu refere mai husi materiál lokál nian, exeptu simentu.
“Buat hotu ne’ebé ami uza ne’e mai hotu husi ema lokál hotu, karik hanesan simentu ne’e mak la’ós barak liu maka produtu lokál hanesan du’ut, ahi, au ne’e husi fatin lokál hotu inklui mós traballadór sira ne’ebé servisu iha fatin Barry’s Place ida ne’e” dehan Marcelina, (10/07).
Nia dehan tan, sira nia objetivu loloos husi Barry’s Place ne’e maka atu investe eko-turizmu iha Ataúro, nune’e bele nune’e bele promove kultúra no produtu lokál, hodi fó rendimentu ba komunidade sira iha Ataúro, tanba ne’e komunidade sira iha Ataúro uluk la dun komprende maibé esperénsia ne’ebé la’o hodi involve sira inklui mós sira hetan esperénsia nune’e sira bele hatene katak eko-turizmu sustentável husi Barry’s Place ne’e maka bele fó rendimentu moris di’ak nian ba sira no mós fó oportunidade atu sira bele hadomi ambiente rasik iha illa Ataúro nian.
“To’o dadaun ne’e la’ós komunidade ida rua de’it mak envolve maibé komunidade sira ne’ebé haree saida mak ami halo, sira mós bele halo ba sira nia an rasik hanesan akomodasaun home stay rasik maibé sira sempre mai haree hodi husu esperénsia ba ideia ne’ebé bele dezenvolve ecotourismu ka turizmu komunitária ne’e” dehan Marcelina.
Nia esplika tan, traballadór sira ne’ebé servisu iha fatin ne’e mai husi ema Ataúro oan rasik tanba sira ho hakarak ida atu fó rendimentu ba ema lokál sira, nune’e sira kontente ho rendimentu ne’e tanba traballadór sira ne’e la’ós ema ne’ebé iha skill no ema ne’ebé kreativu no hakarak atu buka hatene, la’ós ema ne’ebé hatene ingles no portugues tanba fatin Barry’s Place bele hala’o treinamentu ba nia traballadór atu sai profisionál, no ema ne’ebé servisu iha Barry’s Place balun la eskola.
Entretantu manajer Barry’s Place Neca Soares haktuir, atividade ne’ebé hala’o iha Barry’s Place maka hamoos uma, tein, simu bainaka, aranja transporte no ró komunidade nian hodi tula vizitante sira ba mai no mós lori sira ba luku , lori mós turista sira ba fatin sira hanesan Acrema Adara no fatin inreresante sira ne’ebé turista sira hakarak ba vizita iha Ataúro laran.
“Fatin akomodasaun ne’e $55 ba kalan ida inklui hahan matabixu, han meiudia no kalan inklui merenda sira” nia dehan.
Nia konklui katak Barry’s Place mós aranja komunidade nia ro sira, hodi tula vizitante sira ba iha fatin sira hanesan husi Barry’s Place ba luku area tara-bandu ne’e ro folin $12 50 centavos, sasan luku nian selu $5.00, ketak no mós selu ba tara-bandu ema ida $2.00, nune’e mós ró ne’ebé tula ema atu ba vizita fatin sira hanesan husi Beloi ba Pala $40, ba fali Baruana $50.00, ba fali Akrema $60.00, ba fali tan Fatuhu $70.00, depois ba fali Adara $120.00, ba fali Hatikrus $130.00, ba fali Makili $40.00 no ba fali Berau $70.00.
