Home Notisia Tomas: Monta Estaka iha Natar Naktuka, Sei Fo Impaktu Ba Seguransa Ai-han

Tomas: Monta Estaka iha Natar Naktuka, Sei Fo Impaktu Ba Seguransa Ai-han

2178
0
Tomas Nekap estensionista agrikultor iha suku Beneufe. [Foto: Neon Metin | 03.02.2024]

Reportajen akipa Neon Metin

Estensionista Agrikultura suku Beneufe preokupa ho estaka neebe tiding iha komunidade nia natar, tanba  natar Naktuka fo produsaun hare ho rezultadu diak tebes ba sira nia moris, nunee karik estaka nee mak definidu ona mak komunidade suku beneufe sei infrenta hamlaha boot, nunee nia mos rejeita deklarasaun Primeiru Ministru Xanana Gusmao katak ema Indonesia mos halo natar iha naktuka.

Tomas Nekap estensionista agrikultor iha suku Beneufe hateten, nia sente triste tebes ba komunidade nia natar neebe monta ona estaka besi-kanu, halo nia preokupa karik estaka sira nee mak fator determinante ba baliza entre RDTL ho RI, karik nunee sira nia natar nain neebe okupa tama ba lina refere 96.7 hektares no benefisiariu 1574 husi uma kain 274, ba iha toos 29 hektares uma kain 39 ho nia benfisiariu 144, nunee ema neebe han iha natar no toos nee atu lori sir aba neebe, mak nia preokupa.

“Kada tinan ami halo crop-cuting ba rezultadu produsaun natar nian ninia rata rata nee 4 toneladas pur hektares, maibe kuandu kuda tuir teknika nee balun bele too 7 toneladas kada hektares, maibe ami uza ami nia rumus nee 4 tonelada pur hektares” dehan estensionista Tomas ba jornalista sira iha Suku Beneufe, besik mota Noel Besi-Oecusse, (01/02).

Nia dehan tan, estaka ne’ebe harii ona hodi halakon natar husi komunidade nian iha Naktuka, sei hamosu problema neebe boot liga ho seguransa ai-han nian no infrenta hamlaha, tanba komunidade barak mak nia moris iha natar naktuka neebe dadaun nee ekipa negosiador tau ona estaka.

“Hau mos seidauk hatene konaba estaka nee tanba altura sira monta hau iha Dili, no bainhira hau too iha nee ba haree duni ho matan, maibe okupa duni natar barak liuliu natar tuan neebe uluk hau muda husi manatuto mai iha nee destaka kedas ba iha naktuka, komunidade sira seidauk barak no natar sira seidauk halo luan, maibe natar sira iha neeba nee iha duni sertifikadu neebe hakerek kabupaten tinkat dua ambeno provinsi tingkat 1 TIM-TIM laos NTT” dehan Tomas.

Nia esplika tan, sidadaun sira neebe halo natar iha naktuka tuir dadus neebe nia iha katak sira nee hotu sidadaun RDTL, ho dokumentu kompletu RDTL nian mak sira hela iha naktuka, suku benufe tomak balun husi Uistaku no Costa, maski husi deklarasaun PM Xanana katak sidadaun Indonesia halo natar iha naktuka maibe nia rejeita katak laiha sidadaun husi Indonesia halo natar iha naktuka, maibe so sidadaun timor leste liuliu komunidade beneufe mak halao atividade agrikultura iha naktuka.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here