Reportajen David da Costa
Prezidente Repúblika (PR) no Laureadu Nobel ba Pás, José Ramos-Horta ohin hahú ninia vizita servisu ba Vietnam hodi partisipa iha Fórum Association of Southeast Asian Nation (ASEAN) 2025 iha Vietnam.
Vizita ofisiál Prezidente Repúblika (PR) José Ramos-Horta ba iha Vietnam ne’e, hahú husi loron Segunda 24 to’o 26 fulan Fevereiru. Fórum ne’e, ho tema “Harii ASEAN ne’ebé Unidu, Inklusivu no Reziliente iha Transformasaun Global sira-nia leet”.
Fórum Association of Southeast Asian Nation (ASEAN) 2025 iha Vietnam sei halibur líder rejionál sira atu diskute kona-ba futuru ASEAN nian no responde ba dezafiu xave sira ne’ebé rejiaun hasoru.
Iha komunidade Imprensa ne’ebe Neon Mentin asesu husi Gabinete Media Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, hateten, Durante Xefe Estadu José Ramos-Horta nia vizita servisu, nia sei hala’o enkontru bilateral nivel aas ho lideransa Vietnam nian, inklui Sua Exelénsia Luong Cuong, Prezidente Vietnam, no Sua Exelénsia To Lam, Sekretáriu Jerál Partidu Komunista Vietnam nian. Enkontru hirak-ne’e sei hametin ligasaun diplomátika entre Timor-Leste no Vietnam, no sei avansa diskusaun kona-ba kooperasaun no dezenvolvimentu rejionál.
Iha Fórum Futuru ASEAN nian, Prezidente Ramos-Horta sei hato’o diskursu prinsipál iha serimónia abertura Fórum nian no partisipa iha sesaun Q&A nivel aas hamutuk ho: Primeiru-Ministru Vietnam nian, S.E. Pham Minh Chinh, Primeiru-Ministru Malázia nian, Rt. Hon. Dato’ Seri Anwar bin Ibrahim, no Primeiru Ministru Nova Zelandia, Rt. Hon. Christopher Luxon
Fórum Futuru ASEAN 2025 serve hanesan plataforma signifikativu ida ba diálogu rejionál kona-ba asuntu krítiku sira inklui avansu teknolójiku, seguransa abranjente, no papél ASEAN nian iha paizajen globál ida ne’ebé kompleksu ba beibeik.
Partisipasaun Timor-Leste nian iha Fórum ne’e subliña ninia kompromisu ba integrasaun rejionál no ninia viajen la’o hela ba adezaun ba ASEAN. Nasaun kontinua halo progresu signifikativu iha prosesu adezaun.
“Fórum Futuru ASEAN reprezenta plataforma importante ba diálogu no kolaborasaun hanesan ita servisu hamutuk atu harii Sudeste Aziátiku ne’ebé integra no rezilienté liu,” dehan Prezidente Ramos-Horta. “Partisipasaun Timor-Leste nian refleta ami-nia kompromisu metin ba kooperasaun rejionál no ami-nia prontidaun atu kontribui ho signifikativu ba vizaun komún ASEAN nian ba dezenvolvimentu sustentavel no prosperidade. Hanesan ami progresu iha ami-nia viajen adezaun ba ASEAN, ami hakarak servisu besik ho ami-nia viziñu sira atu rezolve dezafiu komún no kaer oportunidade sira ba kresimentu koletivu.” dehan iha Komunikadu Imprensa.
Nu’udar nasaun ne’ebé kompromete ba dezenvolvimentu sustentavel no kooperasaun rejionál ne’ebé aumenta, Timor-Leste hakarak kontribui ba diskusaun sira kona-ba mudansa klimátika, tranzisaun enerjia, no hametin rezilienté rejionál liu husi asaun koletivu no kolaborasaun.
Prezidente nia delegasaun inklui ofisiál superiór sira governu nian husi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, ne’ebé hatudu Timor-Leste nia kompromisu maka’as atu envolve ho parseiru rejionál sira no kontribui ba vizaun kompartillada ASEAN nian ba futuru.
