Home Notisia Prezidente Horta Husu Halo Investigasaun Ba Ataque Hasoru Forsa ONU Iha Lebanon

Prezidente Horta Husu Halo Investigasaun Ba Ataque Hasoru Forsa ONU Iha Lebanon

284
0
Prezidente Repúblika José Ramos-Horta (Foto-David)

Reportajen David da Costa

Prezidente Republika Timor-Leste, José Ramos-Horta, deklara katak ataque hasoru forsa manutensaun pás United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) iha Lebanon la aseitavel no reprezenta violasaun grave ba lei umanitáriu internasionál, tanba ne’e halo investigasaun lalais, transparente no independente hodi hatene klaru sirkunstánsia husi insidente ne’ebé oho pesoál ONU na’in tolu.

Prezidente Republika (PR) Timor-Leste, José Ramos-Horta,  apela ba parte hotu-hotu iha konflitu sira iha Médiu Oriente atu respeita integralmente direitu umanitáriu internasionál, inklui obrigasaun atu proteje pesoál Nasoins Unidas no umanitáriu nian; atu garantia fatin seguru, seguransa, no liberdade movimentu ba manutensaun pás no traballadór umanitáriu sira ONU nian; no hala’o investigasaun lalais, transparente, no independente ba insidente hotu ne’ebé prejuízu ba pesoál ONU nian, husu responsabiliza ba sira ne’ebé responsável.

“Komunidade internasionál tenke atua ho urjénsia no unidade hodi reafirma protesaun fó ba sira ne’ebé serbí iha bandeira Nasoins Unidas nia okos. Sira nia misaun maka indispensavel, no sira nia seguransa tenke hetan garantia,” dehan Prezidente Timor-Leste, José Ramos-Horta Iha komunikadu Imprensa ne’ebe Neon Metin asesu ohin iha Palásiu Prezidensial Bairo-Pite, Tersa 14/04.

Tanba, husi esperiénsia Timór-Leste nian, nia reitera nasaun nia apresiasaun kle’an ba papél pesoál manutensaun pás nian no reafirma apoiu metin Timór-Leste nian ba Nasaun Unidas no ba sira hotu ne’ebé risku sira nia vida hodi buka pás, dignidade, no umanidade.

Prezidente Timor-Leste mos manifesta indignasaun ba asasinatu forsa manutensaun pás na’in tolu husi Indonézia ne’ebé hala’o knaar iha servisu Forsa Interina Nasoins Unidas nian (UNIFIL) iha Lebanon. Forsa manutensaun pás sira, destaka iha servisu ba pás no protesaun sivil, lakon sira nia vida hodi hala’o sira nia dever iha sirkunstánsia trájika no inaseitavel.

Rezultadu preliminár sira ne’ebé fó sai iha findesemana indika katak mate sira ne’e rezulta husi insidente ketak ne’ebé envolve atór estadu no naun estadu sira, inklui relatóriu husi tiru tanke israelita nian no dispozitivu esplozivu improvizadu ida ne’ebé atribui ba Hezbollah.

La haree ba fonte, asaun sira hanesan ne’e konstitui violasaun grave ida ba direitu umanitáriu internasionál no prinsípiu sira ne’ebé maka apoia manutensaun pás Nasoins Unidas nian. Manutensaun pás sira Nasoins Unidas nian la’ós parte sira iha konflitu; sira serve hanesan garantia imparsiál ba estabilidade no tenke hetan protesaun iha tempu hotu-hotu.

“Hato’o sentidu kondolénsia kle’an ba família matebian sira, no mós ba Governu no povu Indonézia no Nasoins Unidas. Timor-Leste iha solidariedade ho Indonézia no fó onra ba korajen no sakrifísiu husi ninia manutensaun pás sira,” Ramos-Horta Hato’o nia solidaridade.

Prezidente nota katak oho sira ne’e la’ós insidente izoladu sira, maibé parte ida hosi padraun ida ne’ebé luan liu no preokupante tebes iha Médiu Oriente tomak, iha ne’ebé pesoál Nasoins Unidas nian no traballadór umanitáriu sira sai alvu deliberadamente hosi forsa Israel sira. 

Iha súl Lebanon nian, insidente sira ne’ebé repete beibeik ne’ebé envolve inséndiu besik pozisaun sira ONU nian, estragu sira ba infraestrutura Nasoins Unidas nian, no interferénsia ho operasaun sira manutensaun pás nian hatudu ba erozaun konstante ida hosi respeitu ba neutralidade no inviolabilidade hosi misaun sira ONU nian.

Nia mós observa liután katak tendénsia ida ne’e habelar liu Lebanon. Iha Gaza, ajénsia sira Nasoins Unidas nian no atór umanitáriu sira kontinua hala’o operasaun iha kondisaun estremu sira, hasoru risku boot ba sira nia pesoál sira enkuantu haka’as-an atu fó asisténsia salva-vida ba ema sivíl sira. Protesaun ba traballadór umanitáriu no pesoál ONU nian nu’udar obrigasaun legál no morál tuir lei internasionál.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here