Home Meio Ambiente Luta Ba Justisa Klimatika, Demétrio: Movimentu Tenke Kontinua Pro-ativu

Luta Ba Justisa Klimatika, Demétrio: Movimentu Tenke Kontinua Pro-ativu

119
0
estudante sira tuir marsa ba justisa klimatika, hodi fo alerta ba governu konaba mundu ne'ebe komesa tanba mudansa klimatika ne'ebe mak komesa fo ameasa. [Foto: copyright facebook | 26.09.2019]

“Ita sai vitima iha kauza global warming iha mundu, tanba ne’e ita hakarak partisipa iha konvensaun sira ne’e, hodi kapitaliza oportunidade sira ne’e ba dezenvolvimentu iha Timor-Leste, liu-liu iha area ambiente”. Demétrio

Mudansa klimatika sai ameasa boot iha mundu global, povu tomak iha mundu tomak komesa bok an no hakilar, konaba krizi klimatika ne’ebe fo impaktu no risku boot ba ema no animal sira nia moris.

Povu sira tun ba estrada halo demonstrasaun boot hodi hasoru kompania boot sira no governu, ne’ebe mak komesa estraga natureza no ambiente ba grupu balun nia interese. Maioria povu iha mundu ezije atu hapara hahalok kapatilista sira ne’ebe mak fo ameasa boot ba natureza.

Iha Timor-Leste, Movimentu ne’ebe hadomi ambiente konsege realiza marsa badahuluk konaba marsa ba justisa klimatika, ne’ebe partisipa hosi estudante sekundariu, universidade, sosiadade sivil no komunidade em jeral, hodi hakilar konaba justisa klimatik no husu governo atu halo asaun, hodi proteze ambiente iha Timor-Leste.

Liu hosi marsa ne’e, Movimentu ne’e husu ba governu Timor-Leste atu haforsa politika zero plastiku deskartevel, liu hosi hamenus dependensia ba importasaun sasan sira ne’ebe ho plastiku no mos investe no dezenvole infrastrutura be’e moos ne’ebe saudavel ba ema hotu.

Tenke iha komitmentu atu investe ba produsaun sustentavel ba energia renovavel. Asegura katak sei iha avaliasaun ambiental no jere planu sira ba projeitu infrastrutura publiku no komersial, no aplika lei ambiental ne’ebe rigoroju atu nune’e, projeitu nia implementasaun sei la fo impaktu negativu ba moris ema no rai.

Dezenvolve sistema ba setor transportasaun públiku ida ne’ebe asesivel, baratu ba ema hotu no iha area sira hotu iha territóriu Timor-Leste tomak. Investe, promove no suporta projeitu protesaun ambiental ne’ebe iha sustentabilidade ba jestaun rai no be’e, inklui uja tekniku permakultura no aprosimasaun kultura ne’ebe apropriadu ba konservasaun hanesan Tara Bandu no Integra adaptasaun klimatika no aprosimasaun redusaun risku dezastre iha servisu agrikultura no dezenvolvimentu ekonómiku sira hotu.

Iha fatin hanesan, Sekretariu Estadu Ambiente [SEA], Demétrio do Amaral de Carvalho, hatoo ba Movimentu ne’ebe realiza asaun katak nudar governante mai rona no simu grupu Movimentu sira nia hanoin, proposta no observasaun kritiku sira.

“Luta ida ne’e la fasil, movimentu ida ne’e sei hahu ohin, laos iha asaun ida ne’e deit, hau espera movimentu ne’e sei partisipa iha asaun sira ne’ebe pro-ativu tebes, hodi kontribui pratika diak sira ba konserva ita nia ambiente sira, hodi redus buat kiik oan sira, maibe mos atu nafatin fo hanoin, atu politika ne’ebe ita halo iha Timor-Leste, tuir duni saida mak ita hakarak”, hateten Demétrio, 24/09.

Demetrio ne’ebe mak sai manan nain ba Nobel Envinromentu nian iha tinan 2004, hatoo ba partisipante sira katak, “ita sai vitima iha kauza global warming iha mundu, tanba ne’e ita hakarak partisipa iha konvensaun sira ne’e, hodi kapitaliza oportunidade sira ne’e ba dezenvolvimentu iha Timor-Leste, liu-liu iha area ambiente”. * [ Zevonia Vieira | Neon Metin | 26.09.2019 ]

 

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here