Home Notisia FONGTIL Aprezenta Lamentasaun Hosi Komunidade Ba PR, 40% Populasaun Sei Moris Mukit

FONGTIL Aprezenta Lamentasaun Hosi Komunidade Ba PR, 40% Populasaun Sei Moris Mukit

792
0
Porta-voz FONGTIL Elizabeth Lindo de Araujo. [Foto: Santina Lucia da Costa | 30.01.2020]

Reportazen Santina Lucia da Costa

Tuir dadus ne’ebe Neon Metin akumula hosi FONGTIL hatudu katak problema kiak ka mukit iha tinan 2010 to’o 41%, depois iha tinan 2019 konsege tun deit 1% deit no sei hela ho 40% populasaun ne’ebe sei moris mukit liu.

Impase politika ne’ebe sedauk kotu, halo Prezidente da Republika kontinua konvoka enkontru ho organizasaun sosiadade sivil Forum ONG Timor-Leste [FONGTL], hodi rona sosiadade sivil sira nia opiniaun.

Hafoin remata enkontru, Porta-voz FONGTIL, Elizabet Lindo de Araujo ba jornalista sira hateten, FONGTIL mai ho membru tomak, hodi hatoo FONGTIL nia opiniaun, antes mai hasoru Prezidente da Republika, FONGTIL halo ona diskusaun ho membru sira ne’ebe mai hosi municipiu 12.

“Ami mai laos hanesan partidu politiku, NGO lubuk ida mai ho opsaun hato’o ba Prezidente da Republika, fo hanoin konaba situasaun ekonomiku finansial no mós ekonomi povu nian, tanba NGO serbisu direitamente ho povu iha terenu, ami só hato’o de’it ba Prezidente da Republika konaba lamentasaun husi povu sira”, hateten Porta-Voz FONGTIL, iha palacio prezidensia.

Elizabeth hatutan katak FONGTIL nia pozisaun sei simu no apoiu desizaun saida deit mak Prezidente da Republika sei foti, bazea ba Konstituisaun RDTL ne’e mak sai hanesan fundamental ba Prezidente atu foti desizaun.

Sekarik desizaun ikus hosi Prezidente da Republika mak eleisaun antesipada? Porta-voz FONGTIL hatan ba Neon Metin katak desizaun saida deit mak Prezidente da Republika foti, FONGTIL submeter ba desizaun Prezidente, tanba sei foti desizaun bazea ba Konstituisaun RDTL.

“Impase politiku ne’ebé mak lao husi 2017 to’o agora, impaktu boot tebes ba povu, ba lider politiku sira la akontese, maibe povu kontinua infrenta problema boot tanba ekonomia la lao, dezenvolvimentu la lao tanba duadesimu ne’e lao ho nia batasan ka limitasaun”, hateten Elizabeth.

Relasiona ho lamentasaun sira ne’ebe mai hosi komunidade, problema saida mak FONTIL akumula, relasiona ho impase ne’ebe akontese? Ba Neon Metin, Elizabeth hateten komunidade hakarak ekonomia ne’e tenke lao ba oin, no hakarak sira nia moris lao ba oin ho diak.

Iha fatin hanesan, Prezidente Rede Feto, Judite Dias Ximenes hateten katak, lamentasaun povu nia mak, dezenvolvimentu de kresimentu tenki lao, edukasaun no saude tenke kualidade, tanba mortalidade inan, oan sei aas, edukasaun nian hatudu katak labarik sira klase haat seidauk hatene lee.

Tuir dadus ne’ebe Neon Metin akumula hosi FONGTIL hatudu katak problema kiak ka mukit iha tinan 2010 to’o 41%, depois iha tinan 2019 konsege tun deit 1% no sei hela ho 40% populasaun ne’ebe sei moris mukit liu.

Tuir Planu Dezenvolvimentu Estratejiku Nasional [PDEN] katak bee moos to’o tinan 2020 populasaun 87% sei asesu ba bee moos no saniamentu ne’ebe diak, maibe realidade to’o ohin loron sedauk atinji tuir indikador.

Tuir relatoriu hosi governu tinan 2018, atinji ona populasaun asesu bee moos no saniamentu, ida ne’e sukat deit tuir sistema bee moos ne’ebe instala ona.

Dadus seluk hatudu katak iha parte saude nian, tuir PDEN katak area saude nian iha tinan 2030 kada postu saude sei iha dotor ida, farmasista ida no infermeira rua, maibe to’o ohin loron kada posto saude sedauk iha.

Dadus no preokupasaun sira ne’ebe FONGTIL hato’o ba Prezidente da Republika, nudar informasaun importante ne’ebe karik Prezidente da Republika sei tetu antes foti desizaun iha loron ikus? Impase ne’e hamosu duni preokupasaun komunidade nian, tanba to’o ohin loron komunidade sira iha baze kontinua ezije ba promesas ne’ebe ulun boot sira hato’o liu hosi kampanha politika.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here