Home Notisia Covid-19, “Asintomatiku”, Ema Kona Virus SARS-CoV-2 La Mosu Sintomas?

Covid-19, “Asintomatiku”, Ema Kona Virus SARS-CoV-2 La Mosu Sintomas?

705
0
Ilustrasaun virus Corona. [Foto: Copyright google | 07.03.2020]

Reportazen Zevonia Vieira

Moras Covid-19 nudar virus ho naran SARS-CoV-2 ne’ebe mak bele daet lalais bainhira ema ida ne’ebe positivu mear ka fanin besik ba ita. Moras Covid-19 mos bainhira atu konaba ema, sempre mosu sintomas ka gejala hanesan mear, inus been no isin manas.

Maibe mosu sientifika foun katak moras Covid-19 bele la mosu sintomas ka bolu ASINTOMATIKU. Ida ne’e mak sai perigozu no problema boot ba sidadaun, professional no mediku sira.

Liu hosi media brief portavoz Centru Integradu Jestaun Krize [CIJK], Dr. Rui Araujo esplika problema boot iha Timor mak sira ne’ebe hetan virus maibe laiha sintomas ka Asintomatiku ne’e katak espesialista estatistiku ne’e mos dalaruma sei hatudu ne’ebe mak la los ka tepat.

“Oinsa mak deteke no halo teste ba ema sira ne’ebe laiha sintomas, kazu premiru iha loron 11 Abril ne’e hatudu sintomas, entaun tenke halo teste uluk ba nia no halo mos teste ba ema sira ne’ebe halo kontaktu ho nia”, hateten Dr. Rui Araujo 19/04.

Dr. Rui Araujo hateten ida ne’e mak perigu boot liu iha mundu, nia lori virus maibe laiha sintomas. Konseitu A-Sintomat-tiku ka laiha gejala virus positivu iha nia. Entermos de kuantidade,  relatoriu estatistiku hosi pandemia nian ne’ebe mak mosu ne’e, varia hosi 5% – 80% ne’ebe detektadu hetan virus positivu iha 5% – 80% ne’e laiha sintomas, ne’e tuir estatistiku mundu nian.

Konkreta iha Timor, ita nia kazu positivu ne’e iha nain 18, ema nain 3 deit mak iha gejala mak ita teste, kazu premeiru ita akontese ne’e iha gejala no kazu hosi Kupang, sira restu ne’e laiha gejala hotu kedas. 3 dari 18 ne’e, ema nain 15 laiha gejala/18×100 = 83%, portantu 83% ne’e asintomatiku ka laiha gejala mais menus ho estandar internasional ne’e 5% – 80%, to’o agora kazu ita nian ne’e 80% asintomatiku, ne’e laos fasil”, esplika Dr. Rui

Asintomatiku nia lalaok hanesan ho sintomatiku, pro ezemplu se nia mear ka fanin virus ne’e bele sai, se nia koalia ho menus hosi 1 metru virus ne’e bele sai,  atu la daet ba ema mak medidas de kontensaun, distansiamentu sosial no fiziku, tanba ne’e husu ba ema hotu tuir medidas  mantein distansia fiziku, sosial, uza maskra no fase liman bebeik.

“Loloos ne’e virus la presiza aimoruk, ita nia isin rasik mak kombate rasik virus, entaun daya tahan tubuh diak, virus ne’e mate mesak. Se virus ne’e tama maibe la mosu daya tahan tubuh diak, hau sei joven entaun la muncul gejala maibe depois de rekupera”, esplika Dr. Rui Araujo

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here