Home Feature Moris Nudar Difisiensia Laos Obstaklu, Inacio Ho Talento Ekstraordinaria

Moris Nudar Difisiensia Laos Obstaklu, Inacio Ho Talento Ekstraordinaria

398
0
Inacio da Cruz Amaral ho dezenhu. [Foto: Santina Lucia da Costa | 02.09.2020]

Reportazen Santina Lucia da Costa

“Buat hotu-hotu nia hatene, maske nia la koalia no la rona, maibe nia komprende, nia hakerek mos hatene, nia pinta saida de’it nia hatene, saida mak nia hanoin iha nia ulun ne’e, nia gambar hatene. Ami lori nia ba komesa nia iha tinan 3-4, nia ba aprende iha ne’eba to’o agora”. Filomena

Maske nia moris ho difisiensia, maibe nia iha abilidade no kreativu tebes, ne’ebe nia hatudu liu arte. Moris ho difisiensia laos katak nia laiha kbiit atu halo buat ida, ida ne’e hanoin ida ne’ebe la los.

Inacio da Cruz Amaral, moris iha loron 20 Junhu 2009 oan hosi Rui Amaral no Filomena Martins maske moris mai ho difisiensia tilun ka la rona no difisiensia ibun ka la hatene koalia, maibe nia labarik ida ne’ebe iha vantajen no ekstraordianria tanba nia hatudu nia talentu hosi pinta.

Bainhira Neon Metin hakat ba Inacio nia uma, iha Aituri laran hasoru malu direta ho Inacio nia inan ho aman, hodi bele hatene tuir istoria Inacio nian.

Filomena Martins inan hosi Inacio haktuir bainhira Inacio iha idade tinan 4, konsege loro ba opstial Guido Valadares hodi hala tratamentu ba tilun, tanba familia komesa nota katak nia labele rona bainhira sira koalia ba nia.

“Hau lori ba Hospital Nasional Guidu Valadares (HNGV), ba fase nia Tilun, tanba nia tilun la rona, nia koalia mos la moos, hau lori ba doutor fase nia tilun, fase-fase to’o semana tomak, no Doutor sira la dehan buat ida, doutor espesial mai mos hau sempre lori ba sira koko, sira lori ai ne’e fai labarik nia garganta ne’e mos sira dehan di’ak hela, sira leno de’it, haruka hau fila ba uma. Maibe ami fila mai uma mos doutor sira la fo aimoruk, entaun to’o agora hanesan ne’e hela de’it, rezultadu husi doutor nian laiha”, haktuir hosi inan Filomeno ba Neon Metin.

Filomena dehan bainhira Inacio hahu eskola, klasse 1 iha Eskola Baziku Filial Aituri laran, nia inan sempre ba fo hatene profesor katak Inacio ba eskola, nia tenki tur iha oin, nia labele tur iha kotuk tanba bolu de’it nia naran mos nia la rona, so nia haree de’i.

“Kada tinan hau sempre ba eskola fo hatene nia profesores sira, atende nia di’ak, hanorin nia mos di’ak, to’o agora nia klase 5. depois nia mos ho moras tan labele baku, se baku, nia monu labele hader”, tenik Filomena

Maske Inacio difisiente tilun no ibun, maibe nia iha talent ekstraordinariu, tanba nia hatudu ona hosi dezenhu no hatene hakerek. Talentu ne’ebe Inacio iha, komesa hatudu ona iha tempu nia sei idade 3-4

“Buat hotu-hotu nia hatene, maske nia la koalia no la rona, maibe nia komprende, nia hakerek mos hatene, nia pinta saida de’it nia hatene, saida mak nia hanoin iha nia ulun ne’e, nia gambar hatene. Ami lori nia ba komesa nia iha tinan 3-4, nia ba aprende iha ne’eba to’o agora”, tenik Filomena.

Filomena hatutan ema sira husi Herois haruka lori nia iha Timor Grup no ba rejistu ona naran, atu aprende tan iha ne’eba, maibe to’o agora ema seidauk mai foti nia no ami hein hela.

Hanesan inan ida ba Neon Metin Filomena konfesa katak sente triste, ho kondisaun ida ne’e, tanba dalaruma nia labele goja nia tempu hanesan nia kolega sira ne’ebe la disiensia, maibe nudar inan sempre simu no orgullu tanba nia talentu ne’ebe diak ba nia future.

“Nia eskola iha ne’e, hanesan ita baibain, nia ba eskola ho nia maluk sira ne’ebe la difisiente tilun  no la hatene koalia, sira eskola hamutuk no iha nia aula ne’e so nia de’it”,  tenik Filomena ho oin triste.

Ba Neon Metin Filomena konfesa katak familia informa ba Xefe Aldeia, karik bele buka dalan hodi hetan apoiu ruma hosi governu, hodi bele tau matan ba sira ne’ebe difisiente maibe to’o ohin loron sedauk rona informasaun ruma

“Durante ne’e nia seidauk hetan, osan kona-ba difisiente nian, dokumentus sira ne’e familia hatama hotu ona ba Xefe aldeia no xefe suku sira, maibe to’o agora seidauk hetan informasaun. Familia mos ba hasoru Ministeriu Solidariedade Sosial no Inkluzaun (MSSI), maibe MSSI dehan sira labele hetan osan tanba sira nia tinan sei sei ki’ik, entaun familia nonok fila-fali ba uma”, hateten Filomena.

Inacio mai hosi familia babain laos ema riku nia oan, Inacio nia inan moris nudar negosiante kiik ne’ebe halo dosi hodi faan no nia aman Rui laiha serbisu permanente, bele dehan hein deit sorte atu halo serbisu hodi hetan osan ruma iha loron ida.

Inacio ho ia talentu ne’ebe ekstraordinario, sei lori roman ne’ebe furak iha futuru, kondisaun ne’ebe Inacio hetan, la hamate nia vontade atu sai labarik ne’ebe matenek liutan no karik sei sai lideransa ida iha tempu ida, ita hotu iha esperansa boot.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here