Reportajen Santina Lucia da Costa
Konsellu Imprensa (KI) ho Centro Nasioal Chega! organiza diálogu komunitariau hodi promove Balibo nu’udar sidade liberdade.
Liuhusi konferénsia imprensa, Prezidente KI, Virgilio da Silva Guterres hateten prinsipálmente atividade konjuta esensiál ida husi KI ho CNC hodi promove Balibo nu’udar sidade liberdade iha Timor-Leste no promove loron 16 Outubro nu’udar loron nasionál liberdade imprensa no espresaun nian, nu’udar rekoñesementu ida ba jornalista Australiano nain lima no jornalista sira seluk nia kontribuisaun ba Timor-Leste ninia independénsia lihusi misaun jornalizmu.
Prezidente KI hateten husi Knua Naran Laek ba Balibo Sidade Liberdade, iha postu-admiistrativu Balibo, munisípiu Bobonaro.
Prezidente KI haktuir iha diálogu refere diskute sekuénsia istóriku sira ne’ebé atu transforma Balibo ba sidade liberdade. Sekuénsia istóriku hirak ne’ebé refleta Balibo nia istória pasadu ba luta libertasaun nasionál. Hahu husi forte Balibó, trajédia Balibó Five, Deklarasaun Balibó, invazaun 7 Dezembru no exodus Setembru 1999.
Virgilio hatutan diálogu mós diskute elementu sira importante balu atu lori Balibó ba futuru hanesan sidade liberdade iha Timor-Leste. Elementu importante sira ne’ebé sei garante Balibó ba sidade futuru, liberdade mak Promove Balibó atu sai distinasaun turizmu istóriku, promove interkámbiu sósiu kulturál no polítika, promove interkámbiu ekonomia no promove estabilidade seguransa iha fronteira.
Nune’e nia dehan atu alkansa objetivu rua ne’e, KI no CNC hamutuk ho Autoridade Munisipiu no autoridade lokal no lider komunitaria Balibó nian, sei hala’o asaun sira hanesan kontinua halo asaun konkreta ba oin hodi halo peskiza narrativa kona-ba sekuénsia konseitu Balibó Sidade Liberdade, halo advokasia no intensiva kampaña mídia.
Iha fatin hanesan, Diretór Ezekutivu Centru Chega!, Hugo Maria Fernandes reforsa katak fatin ne’ebé atu promove mak fatin istóriku sira liuliu fatin sira ne’ebé mak jornalista na’in 5 sunu ba ne’e no museum.
“Ami agora tama hela iha komunikasaun ida ho uma tolu iha ne’e nia na’in, Chines Timoroan sira ne’ebé hela iha Australia atu entrega uma tolu ne’e atu dezenvolve ba sitiu Istóriku ho utilidade ba publiku.” Dehan, Diretór Ezekutivu Centru Chega!, Hugo Maria Fernandes.
Nia dehan planu tinan oin atu harii muzeu Munisipál ida kona-ba memória nian, tinan ida ne’e sei loke muzeu rua iha Suai no Viqueque no tinan oin, planu tan rua iha ona serteza ida atu harii iha Balibo. Uma ida tan hanoin hela koopera Ministeriu Saude ba tratamentu ho kondisaun trauma sira.
Iha fatin hanesan Koordenadór Konsellu Veteranus Balibo, Alipio dos Santos hateten hanesan Balibo oan sente orgullu no haksolok, tanba iha tiha ona programa atu hadia Balibo sai sidade liberdade, ba oin dalan atu halo mak iha Postu Balibo presiza hanoin di’ak, konvida mós matenek na’in Balibo oan sira iha Dili, mai fó hanoin dalan saida mak hadia Balibo sai sidade libedade.










