Home EduTek Formasaun Digital Security no Literacy Ba Jornalista, Zevonia: Ita Tenke Hatudu Kualidade

Formasaun Digital Security no Literacy Ba Jornalista, Zevonia: Ita Tenke Hatudu Kualidade

225
0
Prezidente AJTL faslita formasaun konaba digital security. [Foto: Media KI | 26.11.2020]

Reportazen Adroaldo ‘Saretukau’

Konsellu Imprensa (KI) no United Nations Development Programme (UNDP) realiza treinamentu jurnalimsu komprensivu ba jornalista media online sira. Iha sesaun trenamentu refere Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL), Zevonia Vieira fasilita konaba Digital Security, Literacy no Fact Checking ba jornalista sira, oinsa sira bele koidadu liu uza internet, uza ho responsabilidade no kombate fake news no misinformation, ho nune jornalista sira sai kritiku liutan durante halao sira nia knaar.

Fasilitador Zevonia Vieira esplika katak tipu informasaun falsu laos deit Fake News ka nutisia falsu maibe ho tipu oin-oin ne’ebe mak akontese iha era digital no ema barak mak sei konfuzaun entre fake news ho misinformation ka hoax.

 “Iha tipu oi-oin atu ita identifika informasaun sira liga ho Fake News ka notísia falsu, Misinformation Hoax no sira seluk. Iha Timor ema barak dehan Fake News ho Hoax ne’e hanesan, maibé ita tenki komprende katak termu sira ne’e la hanesan no tenke hatene halo nia diferensa”, hateten Zevonia iha Salaun Konsellu Imprensa, 25/11.

Misinformation mak informasaun ne’ebé sala ka la loloos maibé ema hakarak fahe tanba nia fiar informasaun ne’e loloos, nia la’os Fake News maibé ne’e Misinformation ka lia-fuan seluk ita bolu Hoax ne’ebé ema fahe iha Whatsapp Grupu, Facebook, Instagram, Patch no seluk tan”, hateten Prezidente Zevonia kuarta, 25/11.

Nia hateten Disinformation ka Fake News katak notísia falsu ho format nutisia no ema ne’ebé hatene katak ne’e falsu maibé nia kontinua hakarak fahe no nudar parte hosi propaganda politiku.

Nia dehan tipu seluk mak Misleading ne’ebé mak ema kahur problema ho akontesimentu la hanesan sai hamutuk hodi halo ema aumenta ódiu.

Nia mos dehan iha sosial media mos lia fuan “Hate Speech k alia fuan ódiu nudar insultu ka liafuan ameasa ruma ne’ebé hato’o hodi prejudika ka enkoraja violénsia ba grupu partikulár ida.

Liu hosi formasaun refere Zevonia husu ba partisipante sira labele fiar lalais informasaun ka rumor ne’ebe ema espalha iha sosial media no tenke kontirbui hodi kombate informasaun no nutisia falsu sira ne’ebe espalha iha sosial media, hodi nune ita la kontribui ba konflitu grupu nian.

“Ita tenke hatudu ita nia kualidade nudar jornalista oinsa hato’o informasaun ne’ebe los no kredibel, ses an hosi hate speech ka lia fuan odiu, tau ita nia an iha koridor jurnalismu nian, ho nune’e ema kontinua respeita ita nia papel nudar jornalista”, hateten Zevonia.

Iha parte sorin partisipante Média Online Naunil, Davilio Valdamero da Costa sente orgullu iha treinamentu ne’e, tanba bele hetan matéria foun no ida ne’e ajuda tebes nia atu sai krítiku iha futuru.

“Ha’u sente orgulu tanba matéria ne’ebé Prezidente AJTL, Zevónia Vieira lori ne’e buat foun no ami seidauk aprende konabá ne’e. Matéria ne’ebé ami hetan ne’e ajuda tebes ami, ba futuru mak hetan informasaun ruma ne’ebé mak ita sente ladún loos,  ita tenke verifika liu hosi Google Reverse Image Search hodi haree imajen ne’e los ka lae, tanba dalaruma ema halo propaganda de’it maibé ita jornalista hakfodak hanoin ne’e los, no ita fahe uluk ona informasaun ne’e,” nia dehan

Nia husu ba jornalista sira labele fahe informasaun ne’ebé mak la klaru, atu nune’e ita la bele kontribui fali informasaun falsu hodi la bele halo publiku.

Nune’e mos partisipante Média Lafaek News, Rosa Fernandes hateten kontente tanba iha formasaun ne’e, nia aprende oinsá hatene verifika notísia ne’ebé falsu, hodi bele fahe informasaun ne’ebé los ba públiku.

“Ha’u aprende oinsá foto ne’ebé ema tau iha média ka halo notísia falsu, ita verfika fila fali hodi hatene kle’an liu tan ka bele klarifika fila fali katak foto ka notísia ne’e falsu”, dehan Rosa

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here