Reportajen Umbelina dos Reis
Lideransa komunitáriu hosi Postu Administrativu Quelica, Munisípiu Baucau hato’o sira nia esperansa ba kandidatu Prezidente Repúblika eleitu ba tinan 2022-2027 mak atu haku’ak povu Timor-Leste tomak hodi tau matan ba sira nia halerik , liu-liu ba estrada hodi fasilita agrikultor sira nia produtu ba merkadu, tau matan edukasaun, saúde, inklui dada bee mos ba komunidade sira.
Ba esperansa Timor-Leste nia prezidente foun, membru konsellu suku Abo, Postu Administrativu Quelicai, munisípiu Baucau, Joaquina Maria ho idade 38, nia esperansa ba kandidatu Prezidente Repúblika 2022-2027, mak entre sira na’in 16 ida ne’ebé mak sei eleitu, tenki investe ba agrikultor sira iha baze tanba sira sei menus koñesimentu hodi hasa’e sira nia produsaun, “iha Timor ita bele dehan agrikultor barak maibé sedauk 100% bolu agrikultor tanba to’os ho natar barak mak abandona tanba governu la iha atensaun ba situasaun sira hanesan ne’e,” dehan kosellu suku Joaquina.
“Ha’u espera katak kandidatu Prezidente Repúblika na’in 16 ne’e ida eleitu ba PR karik, bele hare no investe mai ami agrikultor, liu-liu iha baze ne’e no haruka rekursu agrikultor nian mai para fo formasaun ho kapasitasaun ho di’ak, i bele mos tau matan mai ami nia estrada Quelicai ne’e, tanba agrikultor fini di’ak mos ami sei la asesu ba merkadoria tanba estrada la di’ak,” Joaquina nia esperansa ba PR foun.
Julio Farkhus Pinto ho idade 37, nu’udar xefe suku Laisorulai de Baixo, Postu aministrativu Quelicai Munisipiu Baucau, nia esperansa ba kandidatu Prezidente Repúblika 2022-2027, mak tenki sai aman ba nasaun no ba povu tomak. Nia dehan liu husi festa demokrasia ida ne’e labele sai impedementu ba dezenvolvimentu no hamosu krize polítika i PR tenke servisu hamutuk ho governu atu nune’e bele responde povu Timor-Leste nia problema sira.
“Ita nia esperansa tenke sai espíritu ba nasaun no ba povu tomak, tenke lori aspirasau povu nian, liu husi kampaña eleitoral atu nune’e bele servisu hamutuk ho ezekutivu, bele responde nesesidade báziku povu nian, tanba ita timoroan presija kumpri KRDTL ne’ebé hatete katak tinan 5 tenke troka PR, mas tenke tuir dalan ida ne’ebé KRDTL haruka, lezislativu mai husi povu Timor tomak no legalidade tenke mai husi estadu,” tenik Julio Pinto via telefone ba Neon Metin, 07/03.
Nia dehan karik povu mak kria konfuzaun entaun bele rezolve lalais, maibé wainhira líder sira mak halo problema entaun susar tebes atu rezolve, tanba ne’e mak autoridade lokal ne’e prekupa katak kandidatu PR ne’ebé eleitu tenki promove asuntu importante sira relasaun ho povu nia moris di’ak, “ita espera PR agora ne’e labele repete tan buat ne’ebé mak pasadu ona tanba referensia iha ona” dehan nia.
“Ba kandidatu sira ne’ebé mak sai PR tenke promove diálogu ba estabilidade no unidade, atu nune’e lori povu ne’e ba moris di’ak tanba povu ne’e presija dezenvolvimentu bázika liu-liu ba infrasturtura estrada bé mos, edukasaun no saúde,” Xefe Suku Julio nia esperansa ba PR foun.
Iha parte sorin Fidelio Sarmento (40), lideransa komunitáriu suku Abo, Postu Quelicai-Baucau, nia esperansa ba kandidatu Prezidente Repúblika 16 ba tinan 2022-2027, ida ne’ebé mak eleitu ba PR “tenki kopera ho governu para kria dezenvolvimentu báziku hodi hadi’a infrasturtura edukasaun, saúde no dada bé mos ba populasaun tomak, li-liu estrada para komunidade sira bele asesu lori sira nia produtu lokal ba merkadu.”
Nia hatutan tan ha’u espera katak Kandidatu PR ne’ebé halo kampaña hanesan dalan polítika ida bele fa’an sira nia polítika ho figura ida ba militante no partisipante sira, tanba ne’e nia “husu kandidatu sira labele insulta malu, kria ambiente foun no saúdavel ba sosiedade sira iha Timor-leste, bele mos mentaliza povu sira nia hanoin no komprende saída mak doutrina demokrásia,” Xefe suku Abo husu ba kandidatu sira labele insulta malu iha sira nia kampaña.
Xefe suku Bualale Postu Quelicai-Baucau, Gabriela Belo da Conseção, idade 44, nia esperansa ba kandidatu Prezidente Repúblika tina 2022-2027, nu’udar autoridade lokál nia prontu ho nia povu sira hili líder foun nasaun nian ne’ebé atu ukun povu doben Timor-Leste hodi tau matan liu ba povu nia preokupasaun sira.
“Oinsá mak ita hamutuk atu asegura ita nia ita nia populasaun nia nesesidade báziku. Labele hetan problema sira iha festa demokrásia nia laran, ami autoridade lokál sira ne’e prepara ami nia populasaun ho di’ak no kontrola sira oinsá mak bele tuir eleisaun,” Líder suku Bualale, Gabriela dehan.
