Reportajen Umbelina dos Santos
Sekretáriu Estadu Formasaun Profesional no Empregu (SEFOPE), liu hosi Diresaun Nasional Empregu Exterior (DNEE) hamutuk ho empregador hosi Austrália Regional & Remote Community Services (ARRCS), fo kontratu ba joven Timor-oan ha na’in 36 hodi ba servisu iha área aged care ka halo tratamentu ba nesesidade báziku ema ferik no katuas nian.
Diretór Nasional Empregu Exterior, Filomeno Soares hateten, agradese ho inisiativa di’ak ba kandidatu joven Timor-oan ne’ebé hetan oportunidade ne’e, tanba programa aged care ka hare ferik-katuas ne’e vaga foun hosi Austrália mak oferese, no agora da-dauk iha Timor-Leste mós seidauk iha sentru formasaun ba Timor-oan sira ne’ebé preparadu ba servisu iha área aged care ne’e, maibé SEFOPE hamutuk ho DNEE hamutuk ho Universitáriu Norte Teritóriu, oinsá dezenvolve formasaun profesional ba joven sira iha área aged care nian hodi kompete ba iha merkadu internasional hanesan iha Austrália, Japaun no Korea.”Traballador sira tenki kumpri regras ne’ebé governu Autrália entre governu Timor-Leste kria, maibé bainhira traballador sira halai ses hosi sistema ne’e prejudika ba ita boot sira nia aan no mós ba nasaun. Tanba nasaun nia objetivu haruka nia ema ba servisu iha rai liur hodi hetan osan buka esperiénsia matenek hodi hadi’a moris ba futuru.” Dehan Diretór DNEE Filomeno Soares ba Jornalista sira iha Timor-Plaza, Kinta-feira, 25/05.
Nia informa, kontratu aged care nian, mínimu tinan ida to’o tinan 4, depois tinan 4 hotu fila mai Timor tenki dezenvolve idea negósiusiu ida para kontribui fali ba rai Timor, no husu ba Timor-oan sira ne’ebé hetan oportunidade ba servisu iha rai li’ur tenki hatudu hahalok di’ak hodi nune’e nafatin manan konfiansa hosi ajénsia internasional sira.
“Saláriu hosi durasaun durante ba servisu iha Austrália tinan 1-4, minimu kada oras ida hetan $28 dolares Amerikanu, entaun joven sira tenki aproveita di’ak tempu ne’e hodi hetan osan no esperiénsia, nune’e ami sempre kontaktu ho indústria hosi Austrália hodi prepara saláriu tuir kontratu ne’ebé mak determina,” Nia konklui.
Kandidatu Timor-oan ne’ebé atu ba servisu iha Autrália hodi halo tratamentu ba ferik no katuas total 36, área aged care hamutuk na’in 28, feto 14, mane 14, no área Hospitality hamutuk na’in 8, mane 3, feto 5.
Traballador Cristiano Pinto dos Santos hateten, agradese hetan oportunidade ida ne’e tanba Timor-oan barak mak asesu ba programa aged care ida ne’e maibé dau-daun ne’e sira na’in 30 mak pasa.
“Hanesan Timor-oan primeira vez hetan oportunidade iha área aged care nian sente kontente tebes, ami hetan kontaktu hosi kompañia ARRCS no tuir ona entrevista, agora atu asina kontratu hosi kompañia na’in. Teknikamente maioria mesak infermeiru médiku ne’ebé servisu aged care ne’e la’os buat foun ba ami, só diferensa iha língua de’it, tanba atu ba halo tratamentu nesesidade báziku ema nian.” Cristiano dehan
Entretantu Traballadora Eduarda de Sousa hateten, agradese no orgullu ba oportunidade osan mean ne’e, maske sira la’os background médiku, maibé iha modalidade língua Ingles entaun ami tuir teste iha area aged care nian ami pasa.
“Iha momentu tuir teste área aged care nian, oinsá halo tratamentu kuidadu konaba kada ema ida nia nesesidade báziku ferik no katuas sira, oinsá fó haris, hatais, fó han.”










