Home Notisia RbR Lamenta Ho DNTP Nia Prezensa Iha Komunidade Kaikoli Hodi Halo Intervein

RbR Lamenta Ho DNTP Nia Prezensa Iha Komunidade Kaikoli Hodi Halo Intervein

1267
0
Diretór Ezekutivu Rede ba Rai Pedro Vieira. [Foto: David | 08.08.2023]

Reportajen David da Costa

Diresaun Nacional Terras de Propriedades (DNTP) nia prezensa iha komunidade kaikoli nia fatin hodi buka informasaun no interven ba atividade komunidade nian ne’ebé komunidade sira hala’o  ne’e, tanba ne’e, Rede ba Rai (RbR) lamenta tebes ho atetude ida ne’e,  tanba rai ne’ebé komunidade kaikoli sira hela no halo sira nia atividade ne’e iha  sira nia propriedade ka rain rasik.

Diretór Ezekutivu Rede ba Rai Pedro Vieira, hateten, ohin sira nia prezensa iha iha kaikoli ne’e, tanba sira simu kontaktu husi komunidade katak, husi Diresaun Nacional Terras  Propriedades  (DNTP) sira mai halo intervene  no buka fali informasaun kona-ba atvidade sira ne’ebé komunidade sira halo ne’e. No komunidade sira atu buka sira nia moris iha sira nia rai mós ladiak.

 “Diresaun Nacional Terras de Propriedades, ne’ebé ohin halo intervene, buka fali informasaun, entaun ami simu kontaktu husi komunidade sira, katak DNTP ho Polisia mai iha ne’e, no ami mai iha ne’e DNTP nafatin iha ne’e, ami ho ami nia advogadu hirus oituan, tanba nusa mak mai satia bei-beik komunidade sira, Komunidade sira atu buka sira nia moris, iha sira nian propriedade atu sustenta sira nia moris iha ne’e ba tempu saida deit tamba sira iha direitu rai ne’e,” dehan Diretór Ezekutivu Rede ba Rai, Pedo Viera, iha Kaikoli, Segunda 7/08.

Nia haktuir, Tanba iha tinan hirak liu bá, Diresaun Nacional Terras de Propriedades hasai certifkadu hodi fó ba komunidade sira iha kaikoli ne’e no sai nain ba rai. No iha iha tinan ida liu ba mós iha edifisiu foun Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL), atu hari’i iha area ne’e, maibé komunidade la simu no tama to’o iha Tribunál. Iha kazu ne’e, momentu Rede ba Rai maka akompaña prosesu ne’e to’o iha Tribunál, no ikus mai Tribunál Dili foti desizun katak komunidade kaikoli maka manan no sai nain ba rai ne’e.

Bainhira komunidade manan ka nain ba rai ona, ida ne’e la iha tan poder ida ou instituisaun ida atu mai kontrola fali sira nia rai no atu mai visita bei-beik komunidade nia fatin ne’e. Tanba ne’e komunidae iha direitu atu uza sira nia fatin atu hala’o negosiu  hodi buka sira nia moris.

“Timor agora atu buka deit osan mos susar, iha dezempregu mak bo’ot loos, entaun sira uza oportunidade ida ne’e atu servisu halo negosiu atu hetan osan, se ida ne’e sira halo aktividade ekonomika maka husi parte governante mai impede bei-beik sira entaun ita la fo vantajen, ita la valorija ita nia komunidade atu moris diak. Tanba ida ne’e mak ami husi Rede ba Rai halo intervensaun hirus los sira tanba sira mai hanesan atu uja sira nia poder hanesan atu kontrola fali lei tanba lei sira mak bo’ot liu fali,” nia esplika.

Nia hatutan, iha Timor ne’e Lei mak aas liu, atu Presidente ka, Ministru, Xefe Suku, Ai-leba no Estudante iha lei nia okos hotu, tanba ne’e iha nasaun Demokrasia hanesan Timor-Leste tenke hakruk ba Lei iha hotu.

“Ami ladun satispas kona-ba ida ne’e dala rua tiha ona husi parte Autoridade, ho polisia hamutuk mai vijita, mai iha ne’e dala ruma ko’alia ho sira bei-beik katak imi labele halo aktividade iha ne’e. ita hakarak dezenvolve ita nia povu ita hakarak ita nia komunidade atu iha kbi’it atu hetan oportunidade ita rasik mak mai impede fali ne’e lalos ida,” tenik nia.

Iha fatin hanesan komunidade Kaikoli, Sebastião da Silva, senti hakfodak bainhira Diresaun Nacional Terras de Propriedades no Polisa sira mosu iha sira nia fatin, no halo observasaun ba sira ne’e fatin ne’e. Se bainhira sira kontinua ba fali halo observasaun maka sira sei prosesa fali sira.

“Ami senti hakfodak uituan, ne’e maka ha’u kontaktu ami nia advogadu hodi mai ko’alia ho sira, no sira mak sei mai tan, ami sei prosesa fali sira tanba sira mai intervene fali iha fatin ne’e, tanba dezisaun Tribunál fatin ne’e ami manan tiha ona, ami atu halo saida iha fatin ne’e komforme ami nia hakarak tanba ne’e dezisaun Tribunál,” nia dehan.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here