
Reportajen Ekipa Neon-Metin
“Ami komunidade Naktuka preokupa nafatin, se sira iha Oepoli mai halo to’os iha Naktuka” David Natar nain iha Naktuka.
Iha loron 18 Fevereiru Primeiru Ministru Xanana Gusmao, akompanha husi Prezidente RAEOA, Rogerio Lobato halo vizita ba Naktuka, hodi hasoru malu ho komunidade lokal iha Naktuka, koalia konaba fronteira entre Naktuk ho Oepolo.
Iha enkontru ne’e Primeiru Ministru esplika konaba situasaun fronteira liu-liu iha Naktuka, no sei koalia ho governu Indonesia.
Neon Metin halo entrevista ho David Mnaka toos nain iha Naktuka via telefone, konaba enkontru ne’e, ba Neon Metin nia hateten ohin Primeiru Ministru ho ekipa husi nasionál no RAEOA halo enkontru ho komunidade Aldeia Manan, suku Bene-Ufe, Postu administrativu Nitibe-RAEOA, hodi rona informasaun husi komunidade konaba Militar Indonesia (TNI iha lian Indonesia), ho komunidade balun iha Oepoli parte Indonesia, hodi mai halo serbisu iha sira nia rai ka natar.
Tuir David nia esplikasaun katak Primeiru Ministru esplika katak, “fronteira nafatin, so que sira sorin iha Indonesia (Oepoli) ne’ebá bele mai serbisu iha ne’e (Naktuka), mais fronteira nafatin, kona-ba fronteira uza nafatin ida tuan ka ida foun ne’e mak sira ohin la esplika”.
“Primeiru-Ministru ohin dehan ema husi Indonesia (Oepoli) bele mai halo serbisu iha Naktuka, Nia fo ezemplu katak ha’u nia Apa iha sorin (iha Oepoli), nia iha kintal barak iha (Naktuka) entaun dalaruma ha’u bele ba serbisu iha ne’eba (iha Naktuka), signifika katak komunidade sira iha Oepoli ne’ebá bele mai serbisu iha ne’e lori rezultadu ne’e ba iha ne’ebá,” Dehan Komunidade Bene-Ufe David ba Neon-Metin liuhusi via telefone, Tersa 18/02.
Nia dehan tan, Komunidade Naktuka laiha kintal hodi halo to’os ka natar iha Oepoli, maibe penungsi (eis refujiadu) mak iha kintál iha area Naktuka, nune’e sira ezije atu mai servisu halo toos ho natar iha Naktuka, maibe komunidade sira iha Naktuka la konkorda, no lakohi fó fatin ba komunidade sira iha Oepoli atu mai uza. Se sira mai tama mai iha ne’e, komunidade iha Naktuka nafatin preokupa.
“Ita lakohi atu fó tempu ba sira, tanba ita lakohi sira mai halo toos ho natar iha ne’e, ita la satisfaz,” dehan David ba Neon Metin, 18/02.
Ni konklui katak sekarik governu entrega rai Naktuka ba Indonesia, ne’e tristeza boot ida, Tanba Timor-Leste ukun an ona.
“Ha’u hela iha Citrana mais hau nia natar mos iha Naktuka. ba ha’u privadu, se bainhira governu entrega ba nasaun Indonesia ha’u laran triste. Tanba uluk ita seidauk ukun aan, ita ko’alia dehan ukun ita nia rai ne’e, deposi ita ukun-an tiha maka ita entrega, hau laran triste,” hatete David.
Bainhira Noen Metin husu konaba antes monta estaka, komunidade Oepoli mai halo atividade iha natar ka toos Naktuka? Ba Neon Metin David hatan katak, bainhira seidau tau estakam komunidade Oepoli la mai halo to’os ho natar iha nee, maibe depois de monta estaka mak sira ezije atu mai halo natar iha nee, ida ne’e primeiravez akontese, «entaun ne’e problema boot tanba hakat liu Fronteira».
Entretantu informasaun ne’ebe David relata katak durante enkontru laiha sesaun husu perguntas husi komunidade sira iha Naktuka ba Primeiru-Ministru Xanana Gusmão
“Ohin perguntas mos laiha, la fo tempu ba komunidade sira” dehan nia.
Iha parte seluk liuhuisi komunikadu imprensa ne’ebe Neon Metin asesu husi parte governu nian, informa katak Primeiru Ministru ho delegadu halo mos enkontru iha fronteira Mota Ain, Silawan, Tasifeto Timur, Nusa Tenggara Timur (NTT), ne’ebe simu direita husi Komandante Resor Militár (Danrem) 161 Wira Sakti Kupang, Brigadeiru Jenerál (Brigjen) Tentara Nasionál Indonsia (TNI), João Xavier Barreto Nunes akompaña hosi Xefe Postu Integradu Fronteira Indonézia iha Mota-ain.
Iha komunikadu ne’e hateteh katak PM Xanana hetan konvite hodi kafé hamutuk iha Postu Integradu Fronteira Mota-ain, durante minutu 40 nia laran, hodi halo konversa ne’ebe amigável molok hakat liu bá RAEOA.
Iha enkontru ne’e mos ko’alia mós kona-bá, oinsá planu estabelesimentu kooperasaun, liña koordenasaun Defeza ho Seguransa, solusaun bá kestaun Fronteira Rai-maran inklui amizade iha Fronteira rai rua nian iha futuru.
João Xavier Barreto Nunes garante bá Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão katak, situasaun no liña koordenasaun Defeza no Seguransa iha Fronteira sei kontinua di’akliu-tán tanba misaun hosi servisu seguransa nian iha Fronteira atu lori dame no moris hakmatek bá povu país rua nian.
João Xavier Barreto Nunes mós kompromete de’it atu hala’o misaun dame iha Fronteira, no kestaun sira liga ho disputa rai-maran ne’e desizaun polítika entre líder másimu País rua nian atu buka soluasaun hamutuk.








