Reportajen Ekipa Neon Metin
Komunidade iha liña fronteira bairu Naktuka Mota Noel Besi Aldeia Manan, Suku Bene-Ufe, Sub Rejiaun Nitibe, Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse Ambeno (RAEOA), prekupa tebes situasaun iha fronteira Naktuka, Tanba Tentara Nasionál Indonesia (TNI) tama mai ona foti komunidade Naktuka nia nu’u no ameasa komunidade sira.
Komunidade To’os nain iha Bairu Naktuka, Aldeia Manan, Suku Bene-Ufe, Cosme Solin, hateten, komunidade sira iha Naktuka Agora prekupa hela situasaun iha liña fronteira Naktuka, tanba TNI sira tama ona mai iha Naktuka foti komunidade sira nu’u no balun ameasa tan komunidade sira iha Naktuka.
“Foto sira ne’ebe maka TNI tama mai iha Naktuka foti komunidade nia nu’u ne’e loos duni,” dehan Komunidade To’os-nain iha Naktuka, Cosme Solin, ba Neon Mentin liuhusi via telefone, Kuarta 19/02.
Nia hateten tan, Timoroan sira uluk hili otonomia halai ba NTT, mai ameasa povu Timor, laiha ema NTT oan mai ho sira, sira refujiadu mesak mak hakarak mai, atu serbisu fali iha sira nia rai ne’ebe uluk sira husik hela, maibe sira ne’e balun la’os Timoroan orijinal, sira ne’e uluk Indonesia mai invade Timor, depois sira ba fali tiha Indonesia, Timor ukun aan, sira deklara katak nu’udar Timoroan, ida ne’e sira mak atu mai fali.
“Iha loron 17 no 18 ne’e, sira tama mai ameasa ita nia populasaun sira, depois sira sadik dehan sira atu tama mai serbisu iha Naktuka, hotu sira ameasa dehan buat imi nian imi nian ona, se ami nian, ami nia ona,” Nia dehan.
Nia esplika Administrativa Amfoang uluk dehan Oepoli ho Naktuka ne’e laiha problema ida, maibe halo problema ne’e, Timoroan sira uluk Tim-Tim ne’e maka halo problema ho komunidade sira iha Naktuka, hakarak mak halo to’os ho natar iha ne’eba.
“Samat Amfoang nian dehan ami so ema fó konvite mak ami mai, tanba nia pernah mai dehan ita ne’e koinese malu ona, maibé problema ne’e la’os Oepoli ho Naktuka, mas imi nia ema husi Tim-Tim mak halo buat ida ne’e,” Tenik nia.
Komunidade sira Naktuka triste bainhira Timoroan sira ne’ebe maka uluk lakoi ukuan halai ba iha Nusa Tenggara Timur (NTT) mai fali serbisu ho komunidade sira iha Naktuka, se bainhira serbisu hamutuk ho sira maka iha futuru bele mosu tan problema foun.
“Sira mai serbisu ho ami, Ida ne’e mak ami kecewa, se aban bainrua ami moris pendamping ho ema sira uluk oho ita, sunu ita nia uma, mai tan keta kria problema foun iha futuru karik,” Nia deklara.
Nia dehan, agora komunidade sira iha Oepoli tama to’o mai iha natar Naktuka no halo estrada, sira mai ho TNI hotu no ameasa tan komunidade sira iha Naktuka ho kilat.
“TNI mos ameasa ita nia komunidade. Hodi bainrua sira dehan fali orang hanya main-main saja kok, main gila, bukan betul, sira ameasa ho kilat,” Nia hateten.
Nia haktuir, situasaun sira ne’e seguransa Timor-Leste nian hatene hotu, maibé sira ko’alia dehan sira serbisu hamutuk ho TNI hodi halo’o patroli iha liña fronteira.
Situasaun sira ne’e hato’o ba Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão duni maibé Primeiru-Ministru dehan komunidade kalma nafatin, labele trauma, tanba aban bainrua komunidade sira sei halo serbisu hamutuk nomos bele hamulak to’o iha fatuk Sinai.
Iha sorin seluk Neon-Metin tenta kontaktu ho Komandante Unidade Polisia Fronteira (UPF), Superintendente Komandante Polisia, Euclides Belo, maibé laiha reposta.
Neon-Metin koko kontaktu fali ho Komandu Polísia Nasional Timor-Leste (PNTL), Komandante Jerál Komisáriu Jerál Polísia Henrique da Costa hatene, nia komfirma Unidade Polisia Fronteira (UPF) iha Naktuka ne’ebá, situasaun iha ne’ebá la’o normal.
“Bomdia ha’u nia maun. Ha’u husu konfirmasaun husi UPF katak situasaun iha fatin neba lao normal,” dehan Komandu PNTL, Komandante Jerál Komisáriu Jerál Polisia Henrique liuhusi via whatsApp ohin.
