Reportajen David da Costa
Provedór Direitus Umanos no Justisa (PDHJ) sei halo investigasaun no fiskalizasaun ba iha Instutisaun PNTL no Ministeriu Interiór, Tanba Superintendente Polísia Julia da Gama hetan Deskriminasaun bainhira Komandu jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hala’o promosaun diviza ba ofisiál Superiór polísia na’in-62.
Provedór Direitus Umanos no Justisa (PDHJ) Virgilio da Silva Guterres, hatete, Komandu jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hala’o promosaun diviza ba ofisiál Superiór polísia sira, maibé Superintendente Polísia Julia da Gama hetan diskrimisaun, tanba ne’e PDHJ sei orenta nia diresaun hodi halo fiskalizasaun hodi buka tuir deskriminasaun ne’ebe mosu iha institusaun PNTL.
“Hanesan provedór sei orienta diresaun fiskalizasaun atu buka tuir ida ne’e kazu deskriminasaun ne’ebé ita boot foti, ida fali mós tanba promosaun ne’e halo iha sabadu ita feriadu hotu ita labele ba halo akompañamentu ne’ebé di’ak, maibé ami buka atu haree,” dehan Provedór Direitus umanos no Justisa (PDHJ) Virgilio da Silva Guterres, liu husi Konferensia Imprensa iha Excelsior Resort, Pantai kelapa, Díli, Segunda 23/03.
Nia subliña “Sé nia iha infrasaun ruma ne’ebé nia halo loloos iha avaliasaun inisiál ne’e atu lista ne’e tenke iha ona, labele to’o ona ema atu tama iha formatura atu ba promove depois ita hasai, ne’e hamosu deskonfiansa katak desizaun balun bele la bazeia bá avaliasaun ka analiza ne’ebé kle’an atu determina sé mak atu hetan promosaun”.
Tanba ida ne’e ko’alia kona-ba boa governasaun ninian, PDHJ sei haree prosesu promosaun ne’e sé bazeia kompetensia Komandu ninian, no kompetensia governu ninian liuliu Ministériu Interiór (MI) atu halo, maibé buat ne’ebé PDHJ tama iha laran ne’e katak kualker desizaun ne’ebé atu promove ofisiál públiku sira tenke respeita prinsipiu governasaun nia.
“Ita halo Dekretu ka ho diploma ruma sai tenke bazeia ba Leí no bazeia bá analiza ne’ebé kle’an katak, ema ne’ebé ita atu promove ne’e merese duni la’ós tanba nia mane ga nia feto ou la’ós tanba nia besik ita ga, entaun buat ne’e mak ha’u hanoin atu subliña,” nia afirma.
Nia haktuir, tanba ne’e evita familiarismu ne’e katak labele haree ema ne’e tanba nia iha família, maibé nia merese duni katak nia liu prosesu sira ne’ebé entidade tau nia respeita Kódigu de konduta prosesamentu promosaun ne’e iha, no nia iha ne’ebá duni. Maibé agora ema ne’e naran tama tiha lista, tama tiha formatura mak hasai iha minute ikus ne’e hamosu kestaun.
“Ami sei tau prioridade halo fiskalizasaun ba ida ne’e, seidauk to’o iha konkluzaun tanba ami presiza atu halo fiskalizasaun. Maibé pelumenus sentimentu injustisa ne’e mosu ona ba ema ne’ebé sai vítima bá prosesu ne’e tanba ultimu minutu nia parsialmente nia família hatene ona, nia oan sira hatene ona, ninia família barak mós hatene ona katak nia atu promove no dalaruma sira mós prepara tan atu ba partisipa serimónia promosaun”, PDHJ kestiona.
Depois iha serimónia promosaun nia la mosu iha ne’ebá sentimentu injustisa ne’e ema ne’e sofre tiha ona. Tanba ne’e PDHJ sei halo investigasaun no fiskalizasaun ba ida ne’e hodi haree ba prosedimentu sira.
“Agora ita presiza investigasaun no fiskalizasaun atu haree se kuandu desizaun ne’e la tuir prosedimentu padraun boa governasaun ninian ita bele dehan Violasaun direitos umanus”, PDHJ informa.
Entertantu Iha loron Sabadu 21 marsu 2026, Promosaun impozisaun Diviza ne’ebé realiza iha Sentru Formasaun Polísia (CFP-sigla Portuges) Comoro ba Superintendente asistente polísia hakat ba Superintendente Polísia nain-23, Superintendente polísia hakat ba Superintendente Xefe Polísia nain-22 no Superintendente Xefe Polísia hakat ba Komsáriu Asistente nain-17, husi Superiór hamutuk na’in-62 ne’e tula diviza husi Primeiru Ministru, Kay Xanana Gusmão inklui akompaña mós husi membru Governu sira seluk.










