Home Notisia Bernaby Orgullu Ho nia Aman Max Stahl Iha Relasaun Di’ak Ho TL...

Bernaby Orgullu Ho nia Aman Max Stahl Iha Relasaun Di’ak Ho TL Durante Tinan 20

2962
0
jornalista Neon Metin entrevista ho Max Stahl nia oan Bernaby. Wenner. [Foto: Colo | 17.12.2021]

Reportajen Adroaldo ‘Saretukau’

Oan mane saudozu Max Stahl Bernaby Wenner espresa nia sentimentu orgullu ba Timor-Leste, ne’ebé iha relasaun di’ak ho nia aman durante tinan 20 hanesan sidadaun Timor, no nia husu ba estadu Timor-Leste atu nafatin prezerva memória ka istória sira ne’ebé nia aman husik hela, liuhusi Centro Audio Visual Max Stahl Timor-Leste (CAMSTL), hodi hatene Timor nia luta ba ukun-rasik aan to’o ohin loron.

“Ha’u orgullu tebes ho ha’u aman no nia relasaun ho Timor-Leste, ha’u relembra wainhira nia mai (Timor-Leste) iha tinan 1991 ha’u sei ki’ik hela no sei tinan rua”. Nia hatete wainhira nia boot, hahú hatene konabá Timor liu hosi nia aman saudozu Max Stahl.

Bernaby hatete, nia aman nia envolvimentu barak liu ho Timor ne’ebé vale liu, ida ne’e sai diferensa boot ho nia, ha’u hatene nia halo tanba domin ba Timor. Hosi ha’u nia perspetiva ba sira nia família, oan mane Max hatete, nia aman gasta nia tempu durante dala hira hodi nia sai mai Timor, “imi hatene oinsá nia hadomi tebes fatin ne’e (Timor).”

“Ha’u primeira vez mai iha ne’e tinan 2004, ha’u nia maun mai iha 1996 ho ha’u nia aman, ha’u sei ki’ik liu, no primeira vez ha’u mai, ha’u hahú sente sensível, tanbá sa? Ida ne’e signifikadu boot tebes ba nia (Max Stahl)”, hatete Max Stahl nia oan mane Barnaby ba Neon Metin iha sentru audio visual CAMSTL 16/12.

“En termus de ha’u nia sentimentu hosi ha’u nia fuan, ha’u orgullu boot tebes ba nia (Max Stahl)”, no inkrível (luarbiasa) tebes,” Bernaby espresa nia sentimentu ho hamnasa, iha Centro Audivisual Max Stahl, Kinta, 16/17.

Nia nunka hela iha Timor hanesan bainaka, nia viajen ba nasaun sira hodi halo filmazen, maibé iha ne’e nia hela tinan 20 ikus ho razaun ida ne’e nia uma, no ema Timor valoriza no simu nia, nia sente tebes ida ne’e, “CAMSTL sai ni-nia moris ba tinan 20 ikus ne’e ho Timor nia istória dokumentadu”, hatete Bernaby.

Bernaby akresenta, nia aman hadomi tebes sira no nia família “maibé sempre fila mai Timor, imi hatene? Timor nia tenki hela iha ne’e, nia bele halo servisu iha ne’e no iha relasaun di’ak, nia hatete nia parte ida hosi Timor. Nia fo nia moris ba Timor, tanba nia hadomi fatin ida ne’e, ida ne’e nia uma, ba ha’u orgullu mai iha ne’e hodi haree nia”, tenik Bernabe Wenner iha dada lia ho Neon Metin.

Mensajen saída mak Bernaby hakarak hato’o ba timoroan relasaun ho serbisu ne’ebé ita nia aman halo ona ba Timor? Ba Neon Metin nia hatete, iha ne’e hanesan serbisu barak ne’ebé nia aman halo ona iha 1991 – 1999 hodi fo mensajen no lian ba ema Timor iha internasionál, ba luta ukun rasik aan, tanba ne’e nia husu joven sira nia kuriozu buka hatene Timor-Leste nu’udar nasaun foun ida, oinsá nia moris?

Nia hatutan tanba Max Stahl dokumenta istória lubuk ida hahú hosi primeiru, ohin loron tinan 20 liu ita haree nasaun Timor-Leste nia mudansa, ida ne’e exelente tebes, nune’e nia husu atu Timoroan hakbesik-an ,hodi haree arkivu sira oinsá Timor-Leste atinzi nia dezenvolvimentu to’o ohin loron.

Nia hatete, próteze nafatin sentru ne’e hanesan instituisaun finansiamentu públiku ida, hanesan notísia inkrível (luarbiasa) sira, konserva nafatin atu ema sira bele aprende, hanorin ema oinsá halo dokumentáriu, uza hanesan biblioteka ida atu ema hotu bele asesu, hanesan fatin ida ba ema atu aprende.

“Ida ne’e ba Timor, fatin ida ne’e hanesan ha’u hatete katak úniku, fatin ne’e menus tebes iha Timor ka iha mundu ne’ebé iha montante gravasaun audiovisual ne’ebé kobre iha nasaun”, tenik Nia.

Rekomendasaun CAMSTL ba governu, ona mane hosi saudozu Max Stahl husu atu governu kontinua prezerva sentru ne’e, proteze tanba ema sira sente fasil hodi haluha valorizasaun sira, tan ida ne’e mantein timoroan konekta ba istória, kultura no luta timor nian.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here