Reportajen Silvino Freitas
Konsellu Imprensa (KI) halo notifikasaun ba média nasionál 4 no 2 sei prosesu, tanba média hirak ne’e halo infrasaun ba kodigu étika jornalista hodi la halo konfirmasaun ba fontes sira, akuza no julga ba parte seluk, hatama opiniaun ba notísia, nune’e mós la tau atensaun ba asuntu feto hodi kondena fali feto.
Tuir Prezidente KI Otelio Ote katak, sei iha meius komunikasaun sosial balun ne’ebé produz produtu jornalistiku kontra kodigo étika jornalista nian barak liu la halo notísia ida ne’ebé fontes liu husi ida, la halo notísia ne’ebé ekilibru, konsellu imprensa mós nota katak durante trimestre dahtoluk média sira la duun tau atensaun ba asuntu feto katak iha publikasaun balun ne’ebé sempre kondena feto mak sai alvu ba titúlu notísia ka konteúdu husi notísia.
“Kona-ba kazu soe bebe violasaun domestika média sira kondena liu feto no la temi sese mak envolve iha kazu sira ne’e, nune’e iha trimestre ne’e iha buat rua maka nota notísia barak mak seida’uk iha kesimbangan fontes no notísia barak mak la tau atensaun ba asuntu jéneru” dehan Prezidente KI Otelio liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha salaun KI Dili, (11/09).
Nia dehan, notísia sira ne’ebé viola ba kodigu étika ba fontes ida de’it jornalista no média sira la halo konfirmasaun ba sujeitu sira ne’ebé akuzadu iha notísia hirak ne’e, sira maka notísia husi RTTL, STL, Hatutan.com kona-ba Identifikasaun ativista Ela Variana, tanba la halo konfirmasaun hodi hetan verasidade ba prosesu sira ne’ebé liga ba faktu sira, nune’e mós média Gradamor TV nia programa talkshow “buletin 24 horas” liga ho topiku atualizasaun ba mudánsa lideránsa interna FRETILIN ne’ebé mai ho fontes la balansu. Durante monitorizasaun iha trimestre ne’e KI identifika notísia ne’ebé konsidera bias jender no estreotipu tanba halo julgamentu feto, GMN-TV nia notísia rua kona-ba soe bebe iha Baucau Uatulete, nune’e hala’o konkluzaun katak sejeitu mak inan ka feto mak soe bebe, nune’e mós publikasaun média online The Oekuse Post (TOP) ne’ebé nakonu ho opiniaun jornalista.
Média hirak ne’ebé mensiona maka barak liu komete infrasaun hasoru kodigu étika pontu 6 tanba la halo konfirmasaun ba parte hirak ne’ebé sai sujeitu ka hetan akuzasaun iha notísia ne’e, nune’e mós média hirak ne’e mós komete hasoru kodigu étika pontu 5 tanba halo akuzasaun no juramentu hasoru parte seluk, notísia husi média sira ne’e mós la tuir matadalan reportajen violénsia bazeia ba jéneru, balun fali viola kodigu étika pontu 2 tanba la halo faktu loloos, maibé hatama fali opiniaun iha notísia laran, nune’e husi infrasaun hirak ne’e KI konsege hasai ona notifikasaun ba Gurdamor TV, Hatutan.com, RTTL E.P no STL, enkuantu notifikasaun ba GMN-TV no The Oekusse Post (TOP) sei iha prosesu laran.
