Reportajen Umbelina dos Reis
Ohin 19 Agustu 2025, Governu Timor-Leste ho Indonesia hahu deskuti, no halo negosiasaun konaba fronteira Maritimas, iha hotel Palm Spring Fatuhada.
Hafoin halo abertura ba ekontru ne’e, Primeiru Ministru, Xanana Gusmao informa ba jornalista sira katak ohin ho aban nasaun rua hahu ona diskusaun formal ba negosiasaun konaba fronteira entre Timor-Leste ho Indonesia.
“Governu Indonézia haruka ekipa boot ida mai iha ne’e no sira atu hahu, ami koko iha tinan barak liuba halo negosiasaun formál sira, maibé Indonézia sempre hatete katak tuir lei internasionál rai mak komanda tasi.” Dehan Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, ba Jornalista sira iha otél Palm Spring, Tersa 19/08.
Primeiru-Ministru dehan, foin lalais ba hasoru Prezidente Prabowo Subianto, dehan ita bele hahú ona maibé fó hanoin ba sira, ita nafatin iha porsaun segmentu ida iha Oe-cusse, nune’e husu ba governu Indonézia tenke remata, maibé xefe delegasaun ne’e iha ninia komentáriu hateten sira mai ho komitmentu atu halo buat ruma tuir lei internasionál, tanba negosiasaun hanesan ne’e presiza fiar no respeitu malu.
Hatan ba ABC News konaba rezultadu saida mak Timor-Leste hakarak hetan husi negosiasaun ida ne’e? Primeiru Ministru dehan enkontru ohin sedauk bele hetan nia rezultadu, tanba foin hahu halo negosiasaun fali, no ekipa Indonesia dehan presiza uza lei international.
“Negosiasaun hanesan ne’e presiza fiar malu, respeita malu no tanba ne’e mak ita fiar katak Indonézia komprometidu tebes atu rezolve fronteira marítima”, esplika Xanana
Karik ida ne’e bele asegura kooperasaun bilateral ho Indonesia no sai hanesan estrategia ida wainhira Timor-Leste sai membru ASEAN?
Primeiru Ministru hateten, sedauk bele hatete ida ne’e, maibe espera nune’e tanba nee laos fasil “La’ós de’it halo liña iha tasi laran. Ida-ne’e tuir lei internasionál”.
No nia dehan lori tempu, maibe Primeiru Ministru fiar katak sei la ba tempu naruk, tanba Xefe negosiasaun husi nasaun rua iha hotu, no buat hotu sei lao tuir lei internasional
Nia konklui la’ós buat ida ne’ebé simples hanesan halo liña ida iha ne’ebá. Ida-ne’e iha problema barak no tenke konsidera.
Enkontru ne’e sei halao loron rua, husi 19 – 20 Agustu 2025, no iha posibilidade enkontru ne’e sei kontinua halo to hetan nia rezultadu.
