Home Meio Ambiente Lixu Namkari iha Fatin Istoriku Tasi Tolu

Lixu Namkari iha Fatin Istoriku Tasi Tolu

191
0

“Lixeiru sira ne’ebe agora dadaun fo influensia makaas ba labarik kiik sira ne’ebe agora no sunu foer sira, hodi afeta ba labarik kiik sira nia saude, liu husi plastiku sira ne’ebe fabrika no nia venenu ka (Tocsine. red), suar maka’as hodi hamosu problema ne’ebe maka’as ba labarik kiik no inan isin rua, husi situasaun real hirak ne’e”. Amelia

Tasi tolu fatin istoriku no sagradu, bainhira Amo Papa Joao Paulo II, visita rai doben ida ne’e, iha tinan 1989. Fatin istoriku refere ohin loron la dun hetan atensaun masimu hosi estadu no komunidade. Fatin ne’ebe lolos sai fatin turismo atu dada ema hodi visita, maibe ida ne’e la akontese.

Durante partidu politiku sira halo kampanna, fatin sagradu ne’e nakonu ho lixu oin-oin deit hanesan plastiku, kalen no buat seluk tan. Ida ne’e sai preokupasaun media Neon Metin,  atu bele hare besik liutan kondisaun iha fatin Joao Paulo II halo misa ba povu maubere iha tempu okupasaun Indonesia.

Jornalista Neon Metin, iha loron 09/05, halo observasaun direita iha fatin kampanna Tasi Tolu, katak lixu namtati iha fatin refere. Neon Metin dada lia ho negosiante kiik, ne’ebe durante ne’e faan iha area Tasi Tolu, Amelia Sarmento konfesa katak lixu ne’ebe soe arbiru bele fo ameasa ba moris komunidade ne’ebe hela besik, tanba bele fo impaktu ba saude ema nian.

“Lixeiru sira ne’ebe agora dadaun fo influensia makaas ba labarik kiik sira ne’ebe agora no sunu foer sira, hodi afeta ba labarik kiik sira nia saude, liu husi plastiku sira ne’ebe fabrika no nia venenu ka (Tocsine. red), suar maka’as hodi hamosu problema ne’ebe maka’as ba labarik kiik no inan isin rua, husi situasaun real hirak ne’e”, hateten Amelia

Amelia hatoo nia lia menon katak nudar komunidade atu informa deit ba parpol sira atu haburas ambiente no soer foer iha nia fatin, ita nia kbiit ne’ebe iha nudar nasaun foun ida, tenke ho konsiensia ba ita nian an rasik, hodi hamatak nasaun ne’e. Nudar povo fo valor ba lider hodi responsabiliza buat ne’ebe povu seidauk hetan iha moris.

Iha loron 15/05, Neon Metin hakat ba Tasi Tolu, hodi hare faktus nonkodisaun Tasi-Tolu sei nakonu nafatin ho lixu, parte Saneamentu mos to agora sedauk fo atensaun ba lixu sira ne’ebe partidu sira halo kampanna.

Ho kondisaun refere, Neon Metin dada lia ho vendedor Apolinario da Costa Sarmento, hatoo katak to’o agora Saneamentu la hala’o sira nia aktividade hanesan babain iha Tasi Tolu, tanba to agora buradu tebes no fo influensia maka’as ba ema hotu nia saude

“Ami husu ba governu atu aseleira lalais ba iha lixeiru hirak ne’e. atu nune’e la bele afeta ba ami nia saude no ba ema hotu.  Ami la kontente ho lixeira ne’ebe nakonu iha fatin ne’ebe ami fa’an sasan no kondisaun ne’ebe la seguru ba ami”, esplika Apolinario

Tuir observasaun Neon Metin hatudu katak lixu sira ne’ebe soe arbiru iha Tasi Tolu mak hanesan plastiku, fatin hahan  [nasi kotak. Red], kaixa mamuk sira.

Timor sei furak no murak bainhira ita hadomi ita nia rain, hanesan ita hadomi ita nia an. Povu sei moris furak bainhira, moris dook hosi foer. Proteje ambiente ita hotu nia dever, se laos agora, bainhira tan. Bainhira ita proteje meio ambiente, ita fo ona kontribuisaun ba harii paz iha Timor-Leste. *[ Apolinario da Costa Sarmento | Editor: Zevonia Vieira | Neon Metin | 23.05.2018]

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here